Gazzeliler, İsrail'in saldırılarında kaybettikleri ve toplum üzerinde önemli etkisi bulunan din adamlarının yokluğunu en çok ramazan ayında hissediyor.
Sivil tesislerin büyük yıkıma uğradığı Gazze'de Müslümanlar, yıkılan camilerin enkazında, kısmen hasarlı camilerin çatlak duvarları arasında veya derme çatma çadırlarda ibadet etmek zorunda kalıyor.
Gazze Vakıflar Bakanlığının verilerine göre İsrail, Ekim 2023 ile Ekim 2025 arasında düzenlediği saldırılarda 312 imam, hatip ve vaizi öldürdü. Aynı dönemde Gazze'deki 1275 camiden 1050'si tamamen, 191'i ise kısmen yıkıldı.
"Filistin halkı, ramazan gecelerini neşelendiren ve camileri imanla dolduran o sesleri özlüyor"
Gazze'deki hükümetin Medya Ofisi Müdürü İsmail es-Sevabite, AA muhabirine yaptığı açıklamada, "İsrail, Gazze'de vaaz verme, rehberlik etme, toplumsal barışı teşvik etme ve manevi değerleri pekiştirme konusunda önemli rol oynayan dini ve sosyal sembolleri hedef aldı." dedi.
İsrail saldırılarında hayatını kaybeden din adamlarının toplumda yarattığı boşluğa dikkati çeken Sevabite, "Filistin halkı, ramazan gecelerini neşelendiren ve camileri imanla dolduran o sesleri özlüyor." dedi.
Sevabite, İsrail'in Gazze'de yalnızca camileri değil kiliseleri de hedef aldığını, saldırılarda 20 Hristiyan'ın hayatını kaybettiğini belirtti.
İsrail'in dini mekanlara verdiği zararın maliyeti 1 milyar dolar
İsrail'in Gazze'de dini mekanlara verdiği zararın yaklaşık 1 milyar dolar olduğunu kaydeden Sevabite, mezarlıkların da hedef alındığını ve buldozerlerle tahrip edildiğini aktardı.
İbadet etme hakkının uluslararası insancıl hukuk kapsamında güvence altında olduğunu vurgulayan Sevabite, "Ağır kayıplara rağmen Filistinliler, ayakta kalan camilerde, barınma merkezlerinde ve çadırlarda ibadetlerini yerine getirmeye devam ediyor." diye konuştu.
Sevabite, din adamlarının ve ibadethanelerin hedef alınmasını "uluslararası hukukun açık ihlali ve dini mekanlara tanınan özel korumaya doğrudan saldırı" olarak niteledi.
İsrail'in mabetlere yönelik saldırılarla Filistin halkının dini kimliğini hedef aldığına işaret eden Sevabite, "Filistin halkının dini yapısını hedef almak, halkın iradesini kırmaya, kültürel ve dini kimliğini yok etmeye yetmeyecek." ifadelerini kullandı.
İsrail ordusunun Gazze'ye düzenlediği saldırılarda öldürülen 312 din adamı arasında toplumdaki etkisi dolayısıyla bazı isimler öne çıkıyor.
Eski Filistin Vakıflar ve Din İşleri Bakanı Yusuf Selame
İsrail'in Gazze'ye düzenlediği saldırılarda hayatını kaybeden önemli din adamlarının başında eski Vakıflar Bakanı Yusuf Selame geliyor.
Filistin'in önde gelen imamlarından Şeyh Yusuf Cuma Abdulhadi Selame, 1997-2007 yıllarında Mescid-i Aksa hatipliği ve Kudüs Yüksek İslam Heyeti Başkan Yardımcılığı görevlerinde bulundu, 2005-2006 yıllarında Filistin Vakıflar ve Din İşleri Bakanı olarak görev yaptı.
Selame, 31 Aralık 2023'te Gazze'nin orta kesimindeki Megazi Mülteci Kampı'ndaki evine düzenlenen saldırıda hayatını kaybetti.
Vail ez-Zerd
Gazze kentindeki Büyük Ömer Camisi ve El-Mahatta Camisi'nde imamlık yapan Vail ez-Zerd de İsrail bombalarının hedefi oldu.
Akademisyen kimliğiyle de tanınan Zerd, çeşitli üniversitelerde ders verdi.
Hadis alanında 2001 yılında yüksek lisansını tamamlayan Zerd, doktora derecesini Mısır'daki Ayn Şems Üniversitesi’nde aldı.
İsrail'in 13 Ekim 2023'te Gazze kentindeki evine düzenlediği saldırıda yaralanan Zerd, iki gün sonra hayatını kaybetti.
İmam Velid Avida
Müslüman Alimler Birliğinin Filistin yapılanmasının üyesi İmam Velid Avida ise Gazze Vakıflar Bakanlığında hafızlık biriminden sorumluydu.
Hadis ilimleri alanında doktora yapan Avida, 12 Kasım 2024'te İsrail ordusunun Gazze kentinin Sabra Mahallesi'ndeki evine düzenlediği saldırıda yaşamını yitirdi.
İmam Nail Masran
Filistinlilere sabır ve metaneti telkin eden konuşmalarıyla bilinen İmam Nail Masran da 30 Mayıs 2025'te Gazze'nin güneyindeki Han Yunus'ta çadırına düzenlenen saldırıda ailesiyle birlikte hayatını kaybetti.
Lisans eğitimini inşaat mühendisliği alanında tamamlayan Masran, İslam hukuku okumuş, daha sonra da fıkıh usulü alanında doktora derecesi almıştı.
İsrail'in Ekim 2023'ten bu yana Gazze Şeridi'ne düzenlediği saldırılarda 72 binden fazla kişi hayatını kaybetti, 171 binden fazla kişi yaralandı.
