Toplumcu Demokrasi Partisi (TDP), son günlerde gündeme taşınan Ceza Yasası’yla ilgili değişiklik taslağına tepki göstererek, basın özgürlüğü ve anayasal güvencelerinin ağır tehdit altında olacağı değerlendirmesinde bulundu.
TDP’den yapılan açıklamada, “rüşvet ve nüfus suistimali" gibi devlete olan güveni sarsan suçlarla mücadele gerekçesiyle basının bütünüyle sansürlenmesini öngören bir ‘çare arayışı’ içine girildiği, bunun otoriter devletlerde dahi nadiren görüldüğü savunuldu.
Açıklamada, bu yaklaşımın hukuk, ahlak ve etik değerlerden yoksun bir zihnin ürünü olduğu, ortaya çıkabilecek kirli ilişki ağlarını gizleme refleksiyle hayata geçirilmek istendiği ileri sürüldü.
Ceza Yasası’nda yapılmak istenen değişikliklerin bazı yönlerinin yerinde olduğu ancak, “temel ihtiyaçlar ve günün koşullarına uyarlama” adı altında başka maksatlara da hizmet edildiği denilen açıklamada, taslağın hukuk tekniği ve anayasal güvenceler açısından telafisi imkansız riskler barındırdığı öne sürüldü.
Açıklamada, içerikteki muğlak ifadeler ve öngörülemez yaptırımlarla tasarının anayasanın yanı sıra Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ni ihlal etme potansiyeli taşıdığı iddia edildi.
- “Sıradan bir sosyal medya kullanıcısı dahi kamu davasıyla karşı karşıya kalabilir”
Taslağın en sorunlu yönlerinden birinin “gerçeğe aykırı bilgi” kavramı olduğu, bunun kim tarafından, hangi ölçüte göre ve hangi anda belirleneceğinin bilinçli şekilde belirsiz bırakıldığı savunulan açıklamada, ceza hukukunda maddi gerçekliğin ancak kesinleşmiş mahkeme kararıyla saptanabildiği hatırlatıldı; basından haber yapmak için mahkeme kararını beklemesinin istenmesinin kamusal denetimi işlevsizleştireceği kaydedildi.
Taslakta “organize dezenformasyon” başlığı altında yer alan; “kamusal etki yaratmak”, “güven sarsmak” ve “koordinasyon arz etmek” gibi ucu açık kavramların belirlilik ilkesini ve kıyas yasağını ihlal ettiği, bunun gazeteciler üzerinde caydırıcı etki yaratıp otosansürü kurumsallaştırma riski taşıdığı savunuldu.
Açıklamada ayrıca, “yayınlayan herhangi bir kişi” ifadesiyle fail tanımının aşırı geniş tutulduğu, bir haberi paylaşan veya alıntılayan sıradan bir sosyal medya kullanıcısının dahi kamu davasıyla karşı karşıya kalabileceği ifade edildi.
- “Araştırmacı gazetecilik fiilen yapılamaz hale gelecek”
Taslağın üçüncü fıkrasında geçen “haber verme sınırlarını aşan faaliyetler” ifadesine de tepki gösterilen açıklamada, “haber verme sınırı” kavramının yargısal olarak netleşmediği ve hukukçular arasında ortak bir görüş bulunmadığı ifade edildi.
Söz konusu düzenleme ile KKTC’de araştırmacı gazetecilik ile yolsuzluk ve kamu gücünün suistimaline ilişkin haberlerin fiilen yapılamaz hale geleceği uyarısında bulunulan açıklamada, basının haber yapma özgürlüğünün aynı zamanda bir ödev olduğu ve basının haber servis etme yükümlülüğünün haberin mutlak doğruluğuna bağlı olmadığı hatırlatıldı.
Açıklamada, ayrıca, gerçek dışı olduğu iddia edilen haberler için “zem ve kadih” davası yolunun zaten açık olduğu vurgulandı.
