"KELEBEĞİN Rüyası" filmi için geçtiğimiz yıl 18 kilo veren Kıvanç Tatlıtuğ'un bir süre önce yaptığı protein diyetinin sağlığını bozduğu iddia edilmişti. Tatlıtuğ'un kaslı bir vücuda sahip olmak için günde bir kilo et yiyip, protein tozu içmesinin karaciğerinde ağır hasara sebep olduğu ileri sürülmüştü.
Protein diyetlerinin sağlığa zararlı olduğunu belirten Dr. Ayşegül Çoruhlu, bakın bu konuda neler söyledi: Protein kaynağı deyince akla et gelmesi gibi et tüketimi azaltılınca kas kaybı olacağına dair yanlış bir inanış var. Örneğin ıspanakta etten daha çok aminoasit bulunur. Fazla hayvansal protein tüketmek kas kazandırmak bir yana kaybına da sebep olabilir. İşte diğer zararları:
Protein depolanamaz
Proteinlerdeki temel sorunlardan biri, fazla tüketildiklerinde depolanmamalarıdır. Çünkü; Karbon (C), Hidrojen (H) ve Oksijen (O) atomlarını içeren yağlar ve karbonhidratlardan farklı olarak proteinlerde bir de Nitrojen (N) vardır. Vücudumuz Nitrojen'i depolayamaz. Kullanmadığı fazlalığı derhal atmak zorundadır. Proteinlerin içlerindeki Nitrojen atılmadan, fazla alınan protein yağa çevrilip depolanamaz.
Fazla tüketilen protein yağ olarak depolanır ama içlerindeki Nitrojen'den ayrılmak kaydıyla. Bu ayırma için yapılan işlemin adı deaminasyondur. Bu işlem sonucunda da amonyak oluşur. Amonyak her zaman protein metabolizmasının sonucu meydana gelen bir maddedir ve vücut için çok toksiktir.
Zehirli amonyak artar
Amonyağın zararının engellenmesi için üreye dönüştürülüp, idrarla atılması gerekir. Söz konusu dönüşüm de karaciğerimizde olur.
Meselâ, siroz hastalarında amonyağın üreye dönüşümünü karaciğer yapamayacağı için amonyağın kanda artması siroza bağlı komayı ortaya çıkarır. Şuur kaybıyla birlikte görülen bir komadır bu. Çünkü amonyak beyine çok kolay sızar, beyin için çok zararlıdır.
Karaciğere büyük yük
Günlük protein kaybı 50-70 gram kadardır. Sadece bu kadarım yerine koymak yeterli-dir. Oysa çok fazla protein tüketiyoruz. Bu proteinleri hazmedip sonrasında bunlardan kurtulmak mide, pankreas, bağırsak, karaciğer ve böbrek için büyük yüktür.
Vücuda fazla olarak giren proteinin içindeki Nitrojen, önce karaciğerde amonyak olur. Sonra böbrekten üre olarak atılır. Ancak alım miktarı arttıkça karaciğerde amonyak oluşumu daha yüksek olur. Proteinler zehirli amonyağı artırır. Amonyak beyin dahil her yere sızabilir.
Fazla protein tüketmenin bir başka olumsuz sonucu, karaciğer ve böbrek arasındaki bu amonyak atılım döngüsünde glutamin adlı bir aminoasit harcanmasıdır.
Glutamin, vücutta fazla bulunan önemli bir aminoasittir. Kas sağlamlığında önemlidir. Glutamin bağırsak duvarı sağlamlığı için de lâzımdır. Bağırsak duvar hücrelerini onarır. Ayrıca bağışıklık sisteminde de çok önemli bir rolü vardır. Proteinleri fazla tüketince Nitrojen'i uzaklaştırmak için amonyak oluşumunda glutaminin kullanılması glutamin miktarını azaltır. Çünkü amonyağın karaciğerden böbreğe taşınması glutamin sayesinde olur. Amonyak zehirli olduğu için vücutta tek başına dolaşamaz.
Taşınmaya yardıma olarak harcandığı için bağırsak duvar hücrelerini tamir etmek için gereken glutamin miktarı azalır. Fazla protein tüketiminde bağırsak duvar hücrelerinin onarımı da azalır, bağırsak hasarı artar. Spastik kolon rahatsızlığında hasarlı bağırsak çeperini tamir edecek glutaminin miktarının azalması hastalığın şiddetini artırır.
Ürik asit birikimi olur
Özetle beslenmeyle alman fazla hayvansal proteinler vücuttaki metabolik artıkları çoğaltır. Fazla hayvansal protein tüketilince sıvı olarak üre şeklinde idrarla atılamayan hidrojen ve nitrojenler ürik asitle tutularak kanda dolaşır. Çok fazla hayvansal gıda tüketildiğinde, ürik asit giderek fazlalaşır. Bu durumda ürik asit, kristaller şeklinde eklemlere çöker. Gut hastalığı dediğimiz şey budur... Ürik asidi düşürmek için beslenmedeki hayvansal proteinin azaltılması daha doğru bir seçenektir.
Nasıl Beslenmeli?
Alkali beslenmede (vücudu asit ve zararlı maddelerden arındıran beslenme şekli) hayvansal protein grubunun azaltılması ve bunların her zaman sebzelerle tamponlanarak tüketilmesi önerilir. İyi yağlar, baharatlar, kuruyemişler-tohumlar, alkali su, balık, bol sebze ve meyveler alkali beslenmeyi oluşturur.
Kıvanç Tatlıtuğ’un kas yapmak uğruna yoğun şekilde et tüketmesinin karaciğerinde ağır hasara neden olduğu söyleniyor.
