Hristiyan aleminin kutsal günlerinden Kül Çarşambası, Paskalya pazarında sona eren 40 günlük oruç ve tövbe dönemi olan Büyük Perhiz'in ilk gününe işaret ediyor. Dünyanın dört bir yanındaki Hristiyanlar, takvimlerin 18 Şubat'ı göstermesiyle kutlanan kutsal günde oruçlar tutuluyor, tövbeler ediliyor, Hristiyanlar ruhen arınıyor. Kül Çarşambası'nın önemi nedir? Ritüeller nelerdir? Nasıl kutlanır?
AFP
KÜL ÇARŞAMBASI
Paskalya pazarının 46 gün öncesine denk gelen Kül Çarşambası, eski Yahudi tövbe ve oruç geleneğinden geliyor. İkinci yüzyıl kilise yazılarında, kül sürmenin bir tövbe işareti olarak kabul görür. Kül, Tanrı'nın insanları yarattığı toprağı temsil ederken, ayrıca kederi de simgeler. Bu sebeple kutsal günde de rahipler, ayin sırasında kişilerin alnına görünür bir tövbe sembolü olarak kül sürer. Hatta Hristiyan olmayan ve aforoz edilmiş kişiler dahi bu ritüele katılabilir.
AFP
KÜL ÇARŞAMBASI AYİNİ NASIL YAPILIR?
Kül Çarşambası'nın kendine özgü birkaç özelliği vardır. Diğer ayinlerin aksine bu ayinde tövbe ayini atlanır, onun yerine küller sürülür. Büyük Perhiz döneminin ciddiyeti sebebiyle Gloria veya Alleluia'da (Ayinlerde tanrıya sevinçli övgüleri dile getirmek için kullanılan sözcükler) söylenmez. Onların yerine ayinde seçilen ilahiler akapella olarak söylenir. Söylenen şarkı ve ilahiler, Tanrı'nın merhametine odaklanan hüzünlü ve düşünceli temalardan oluşur.
Vaazdan sonra rahip, sürülecek küllerin üzerine dua eder, külü kabul edecek kişilerin üzerine de Tanrı'nın bereketini dileyerek külleri kutsal suyla serper. Rahip külleri bir haç şeklinde sürer ve şöyle der:
“Tövbe edin ve İncil'e iman edin” veya “Unutmayın ki siz topraksınız ve toprağa geri döneceksiniz.”
Ritüelin ardından kutsal alana geri dönülür. İnanç bildirgesi okunmaz ancak ayinin geri kalanı olduğu gibi devam eder.
AFP
ORUÇ VE TÖVBE GÜNÜ
Pazar günü olmamasıyla dikkat çeken Kül Çarşambası'nın, oruç ve tövbe duası günü olduğunun da altını çizmek gerekiyor. Bir kesim inançlılar, günün bir kısmını evde geçirir. Bunun nedeniyse küllerin kabul edilmesinden sonra dışarıda yemek yemek, alışveriş yapmak veya halka açık alanlarda dolaşmak- ziyafet vermek uygunsuz görülür. Ancak bu uygulamadan çocuklar ve yaşlılar muaf tutulur.
Kül Çarşambası, Hristiyan takviminin en kutsal günü olan ve Hz. İsa'nın dirilişini anan Paskalya'ya doğru bir hazırlık dönemidir. Hem kül hem de orucu temsil eden gün, çeşitli İncil geleneklerinden de yararlanılarak, Paskalya yaklaşırken bir tövbe ve ruhani yaşantıyı düşünme fırsatı verir.
AFP
KİMLER BU KUTSAL GÜNDE ORUÇ TUTAR?
Kül Çarşambası'nda 18-59 yaş aralığındaki Hristiyanların oruç tutmaları gerekir. Oruç ritüeli ise, tutan kişilerin bir tam öğün ve kişilerin güçlerini kaybetmemesi adına yeterli olacak ancak, tam bir öğünü oluşturmayacak iki küçük öğün anlamına geliyor. Eğer oruç tutmakla hükümlü kişi; hamileyse, emziriyorsa veya ciddi sağlık sorunları yaşıyorsa bu ritüelden muaf tutuluyor. Kül Çarşambası'nda 17 yaş altı çocuklar oruç tutmakla yükümlü değil fakat 14 yaş üstü çocukların da bu ritüelde kesinlikle kırmızı etten uzak durması gerekiyor.
AFP
Kül Çarşambası'nı kutlayan Hristiyan aleminde, her Hristiyan mezhebi bu günü kutlamıyor. Lutheran, Metodist, Presbiteryen, Anglikanlar bu zorunlu olmayan kutsal günü kabul ederken, diğer Hristiyan mezhepleri ise bu günü kutlamaz.