Bakanlar Kurulu iki gün üst üste gerçekleştirdiği toplantılarda çeşitli yasa, tüzük ve kararname çalışmalarını değerlendirerek, gelir artırıcı önlemler alınmasına ve ivediliği olmayan projelerin gelecek yıla ötelenmesine karar verdi.
Başbakanlık’tan yapılan açıklamada, Bakanlar Kurulu’nun aldığı kararlarla devlet gelirlerinin artırılması, kayıt dışılığın azaltılması ve ekonomik ve mali yapının güçlendirilmesinin hedeflendiği kaydedildi.
- Kuyumculara ilişkin tüzük hazırlandı
30 Nisan 2025 tarihinde yürürlüğe giren Değiştirilmiş Şekliyle 38/1997 Para ve Kambiyo Yasası’nın 14’üncü maddesinin (5)’inci fıkrası uyarınca, kuyumcuların kuruluşlarına, çalışma ve faaliyet esaslarına, yükümlülüklerine, gözetim ve denetimlerine ilişkin usul ve esasların belirlenmesi amacıyla “Kıymetli Metaller ve Kıymetli Taşların İthal ve İhracının Usul ve Esasları Tüzüğü” hazırlandığı belirtilen açıklamada, KKTC Hukuk Dairesi (Başsavcılık) ve Merkezi Mevzuat Dairesi’nin de görüşü alınan söz konusu tüzüğün yasallaşmasının Bakanlık tarafından uygun görüldüğü ifade edildi.
“Hazırlanan tüzüğün amacı; kıymetli metal, kıymetli taşlar ve bundan mamül eşyanın yurt içinde alım ve satımı, imali ve ithal ve/veya ihracı ile iştigal edecek kuyumcuların kuruluş, faaliyet, şube açma ve lisans koşulları ile yükümlülük ve denetimlerine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.” ifadelerine yer verilen açıklamada, bu kapsamda kuyumcuların Bakanlık’tan kuruluş için ön izin ve faaliyete geçebilmesi için “Kuyumcu Lisans Belgesi” almasının zorunlu hale getirildiği kaydedildi.
Açıklamada, sektörün ekonomideki varlığı güçlendirilirken, mali ve ekonomik açıdan dünya standartlarına uyumun sağlandığı ifade edildi.
- İhracatı teşvik tüzüğünde değişiklik
Dış Ticaret (Düzenleme ve Denetim) Yasası Madde 4 altında yürürlükte bulunan İhracatı Teşvik Tüzüğü’nün “Sanayi Ürünleri” tanımının genişletildiği belirtilen açıklamada, “Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti menşeli ve/veya Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde üretilen sanayi ürünlerinin korunması ve ihracatının artırılması amacıyla tüzüğün ilgili maddeleri değiştirilmiştir.” denildi.
Açıklamada şu ifadelere yer verildi:
“Yeni düzenlemeyle yerli üretimi koruma, sanayinin desteklenmesi ve ihracatın artışı hedefleri çerçevesinde, ‘Sanayi Ürünleri’; hammadde, yarı ve tam mamullerin niteliği, şekli ve özelliğinin makine, cihaz, tezgah, alet veya diğer vasıta ve kuvvetlerin yardımı ile veya sadece el emeğiyle değiştirilmesi veya işlenmesi suretiyle imal edilen ürünleri, yer altı kaynaklarını işlemek suretiyle elde edilen ürünleri veya geri dönüşüm maddelerini işlemek suretiyle elde edilen ürünleri kapsayacak şekilde tanımlanmıştır.”
Açıklamada, ihracat teşvikinden yararlanacak ürünlerin yerli sanayi ürünleri ve/veya Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde üretilen sanayi ürünleri olarak düzenlendiği ifade edildi.
- Vergi düzenlemelerine ilişkin kararname
Hazırlanan Yasa Gücünde Kararname ile kayıt dışı gelirlerin sisteme dahil edilmesinin sağlandığı belirtilen açıklamada, “Bu düzenlemeye göre özellikle ekonomik koşullar nedeniyle bilançolarda birikmiş ancak dağıtılmamış karların dağıtılması teşvik edilerek kayıt dışı kalmış vergi yükümlülüklerinin sisteme kazandırılması sağlanmıştır.” denildi.
Dağıtılmayan kurum kazançlarının yapılan bu düzenleme çerçevesinde sonradan dağıtılması halinde aynı dönemlere ait yeniden vergi tarhiyatının yapılmayacağı kaydedilen açıklamada, şöyle denildi:
“Bu kararname uyarınca ödenen vergilerin diğer vergilere mahsup veya iade edilemeyeceği, ödenen vergilerin kesin vergi yükümlülüğü teşkil ettiği ve gider olarak indirilemeyeceği, döviz işlemlerinde vergi matrahının ve işlemin yapıldığı günkü Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez Bankası’nın açıkladığı efektif satış kuru üzerinden hesaplanacağı düzenlenmiştir.”
Açıklamada, söz konusu kararname ile ekonomik sıkıntılar nedeniyle, 31 Aralık 2025 tarihine kadar bilançolarda birikmiş ancak hissedarlara dağıtılmamış kar paylarının dağıtılması; bu yolla kayıt dışı kalmış gelirlerin vergilerinin beyan edilerek ödenmesinin amaçlandığı belirtildi.
- Yabancılar ve muhaceret yasasında değişiklik
Yabancılar ve Muhaceret (Değişiklik) Yasa Tasarısı ile ülkede izinsiz bulunan yabancılara yönelik düzenlemeler yapıldığını ifade edilen açıklamada, mevcut yasaya göre izinsiz bulunan yabancılara ülkede kaldıkları her gün için günlük asgari ücret tutarında para cezası uygulandığı; bu durumun ise yüksek cezalara ve çeşitli mağduriyetlere yol açtığı belirtildi.
Yeni düzenlemeyle bu kişilerin yasa yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 45 gün içinde başvuru yaparak yasal statü kazanmalarının; böylece aile bütünlüğünün korunmasının ve kayıt dışı yaşamın önlenmesinin amaçlandığı belirtilen açıklamada, “Bu kapsamda ülkede izinsiz bulunan yabancıların, düzenlemenin yürürlüğe girmesinden itibaren 45 gün içerisinde Muhaceret Dairesi’nin çevrimiçi sistemine başvuru yapmaları ve belirlenen süre içerisinde bir asgari ücret ödeme gerçekleştirmeleri halinde düzenlemeden yararlanabilecekleri öngörülmektedir.” denildi.
Ülkede izinsiz ve kayıt dışı yaşamla mücadele kapsamında, yabancıların kayıt altına alınmasına yönelik bir muhaceret takvimi düzenlendiği belirtilen açıklamada, şöyle denildi:
“Buradaki temel amaç; Polis Genel Müdürlüğü ve Göç İdaresi’nin yürüttüğü kayıt dışı ve kaçak yaşamla mücadeleyi daha etkin hale getirmektir. Bu çerçevede, ülkede kayıt dışı yaşayanlara çağrı nettir: ‘Ya ülkeyi terk etmeleri ya da yasal statüye geçmeleridir.’ Özellikle son dönemde üniversitelerden ve yabancı öğrencilerden gelen talepler de dikkate alınmıştır. Mezun olduğu halde muhaceret borcu nedeniyle ülkeden çıkamayan ya da kayıt dışı duruma düşen çok sayıda öğrenci bulunduğu belirtilmiştir. Bu doğrultuda; ülkede her ne sebeple bulunursa bulunsun; turist, öğrenci veya çalışma amacıyla kayıt dışı durumda olan herkesi kapsayacak şekilde Muhaceret Affından yararlandığı takdirde 60 günlük bir izinlendirme süreci başlatılmaktadır.”
60 günlük süre içerisinde öğrencilerin aktif kayda geçebileceği, çalışmak isteyenlerin çalışma izni alabileceği ve ülkede kalışlarını yasal zemine oturtabilecekleri belirtilen açıklamada, amacın kayıt dışılığın ortadan kaldırılması, ülkedeki belirsizliğin sonlandırılması ve herkesin durumunun kayıt altına alınması olduğu ifade edildi.
Kayıt dışı yaşamın oluşturduğu belirsizliklerin giderilmesi ve ülke güvenliğini tehdit edebilecek unsurların önüne geçilmesinin hedeflendiği kaydedilen açıklamada, “Öte yandan, yurt dışında bulunanlara yönelik düzenleme yalnızca aile bütünlüğü esas alınarak yapılmıştır. Buna göre, ülkede birinci derece yakını bulunanlar ve vize cezalı olarak yurt dışına çıkmış olanlar veya ülkede birinci derece yakını bulunanlar ve izinsiz ikamet nedeniyle ihracı gerçekleşmiş olanlar bir asgari ücret ödeyerek bu haktan yararlanabilecektir.” ifadelerine yer verildi.