Bilim insanları Mars'ın içinde "gizlenmiş devasa magma sistemleri" olduğunu söylüyor ve bu, uzaylı yaşam arayışı için önemli sonuçlar doğurabilir.
Araştırmacılara göre yeni bulgular, bu sistemler için gerektiği düşünülen levha tektoniğinin eksikliğine rağmen bir zamanlar Mars'ta, Dünya'dakine benzer devasa magma sistemleri olduğuna işaret ediyor.
Bu da diğer kayalık gezegenler için önemli sonuçlar doğurabilir ve sandığımızdan daha fazla gezegenin yaşanabilir olabileceği anlamına gelebilir.
Bizim gezegenimiz Dünya'nın aksine, yüzeyi hareket eden tektonik plakalara bölünmediğinden Mars, "hareketsiz bir kapak" diye tanımlanıyor. Bu tektonik plakalar, Dünya'daki yanardağlarla kıtaların oluşumundan sorumlu olduğu için araştırmacılar, Mars'ın kendine ait karmaşık bir kabuğu bulunamayacağına inanıyordu.
Ancak yeni çalışma, Mars'ın aslında farklı bir şekilde meydana gelmiş, son derece gelişmiş bir kabuğu olabileceğini öne sürüyor.
Araştırmacılar, Mars'a meteorit çarptığında ya da "Mars depremleri" meydana geldiğinde gezegende oluşan sismik dalgaları incelemek üzere NASA tarafından tasarlanan InSight görevinden elde edilen verilere dayanarak bu sonuca ulaştı. Bu bulguları kullanarak Mars'ın yüzeyinin yaklaşık 24 kilometre altında bulunan ve gizemini koruyan bir sınırı incelediler.
Yeni çalışma, bu sınırın iki farklı kaya türü arasındaki bir geçiş bölgesi olup olmadığını anlamayı amaçlıyordu. Bu doğrultuda NASA'nın iniş aracından elde edilen veriler üzerinden farklı kaya bileşimleri karşılaştırıldı.
Araştırmacılar, bu sınırın altındaki kayaların demir ve magnezyum açısından zengin "ultramafik" kayalardan oluşmuş gibi göründüğünü tespit etti. Sınırın üstündekiler ise daha fazla silika içeren "mafik" kayalardı.
Oxford Üniversitesi'nden Tobermory Mackay-Champion, başyazarı olduğu yeni çalışma hakkında "Bugüne kadar Mars'taki volkanizmanın Dünya'dakine kıyasla nispeten basit olduğunu varsayıyorduk" diyor.
Ancak bu keşif Mars'ın, erimiş kayanın tüm kabuk boyunca evrimleştiği ve kendini yeniden işlediği büyük, uzun ömürlü sistemlere ev sahipliği yapabileceğini gösteriyor. Bu, Güneş Sistemi dışındaki kayalık gezegenlerde bu tür sistemlerin ne kadar yaygın olabileceğine dair heyecan verici olasılıkları gündeme getiriyor.
Daha önce yalnızca Dünya'ya özgü olduğu düşünülen bu tür bir aktivite Mars'ta varsa, bu durum diğer gezegenlerin de yaşamı destekleyecek koşulları üretebileceği anlamına gelebilir.
Yine Oxford'dan Jon Wade, ortak yazarı olduğu yeni çalışma için "Gezegen biliminin en büyük sorularından biri, Dünya'nın eşsiz olup olmadığı" ifadelerini kullanıyor.
Mars, levha tektoniği olmadan böyle karmaşık bir kabuk geliştirebiliyorsa, o zaman belki de yaşam için gerekli koşullar sandığımızdan daha fazla gezegende ortaya çıkabilir. Daha önce boyutları veya görünürde tektonik aktivite eksikliği nedeniyle göz ardı edilen gezegenler de buna dahil.
Çalışma, hakemli dergi Nature Astronomy'de yayımlanan "Seismic evidence for a melt-depleted lower crust and transcrustal magmatism on Mars" (Mars'ta eriyik madde açısından fakir alt kabuk ve kabuk ötesi magmatizma için sismik kanıtlar) başlıklı yeni bir makalede aktarılıyor.
