ABD/İsrail ve İran, 28 Şubat’tan bu yana savaşta.
ABD Başkanı Donald Trump, 23 Mart’ta İran’la müzakere yapıldığı iddia etmiş, peşinden İsrail basını ve Katar’ın Al Jazeera televizyonu, ABD’nin İran’a bir aylık ateşkesi içeren 15 maddelik plan önerdiğini yazmıştı.
İran hükümeti, dün bu haberi yalanlasa da aynı gün İran devlet televizyonu Press TV, İran’ın mevcut savaşı sonlandırmayı amaçlayan öneriyi reddettiğini ve ABD’ye beş şart koştuğunu bildirmişti.
Kanal, Washington’ın çeşitli diplomatik kanallar aracılığıyla öneriler ilettiğini fakat Tahran’ın bunları ‘aşırı talepkâr’ bulduğunu belirtmişti.
İran’ın ABD’ye beş şartı
İran’ın yarı resmi Tesnim Haber Ajansı, İranlı bir yetkiliye dayandırdığı haberinde ABD’nin teklifine resmi yanıt verildiğini yazdı. Yetkili, İran’ın şartlarını şöyle sıraladı:
- Saldırı ve suikastler sonlandırılmalı.
- Savaşın tekrar yaşanmaması için koşullar oluşturulmalı.
- İran’a savaş tazminatı ödenmeli ve bu, güvenceye alınmalı.
- Bölgedeki tüm direniş gruplarına düşmanlığa son verilmeli.
- İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki doğal ve yasal egemenliği tanınmalı.
İsrail basınına göre ABD’nin önerisi
İsrail televizyonu Kanal 12’ye göre ABD önerisi Pakistan aracılığıyla Tahran’a iletildi.
Haberde planın İran’ın nükleer kapasitesinin sonlandırılması, Tahran’ın nükleer silah elde etme girişiminde bulunmayacağına dair taahhütte bulunması, İsfahan, Natanz ve Fordo nükleer tesislerinin devre dışı bırakılması gibi maddeler içerdiği belirtildi.
İran’ın uranyum zenginleştirme yapmaması, yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş uranyumu da Uluslararası Atom Enerji Ajansı’na devretmesinin istendiği öne sürüldü.
Habere göre plan da Hürmüz Boğazı’nı yeniden gemi trafiğine açılması, İran’ın füze programının menzili ve miktarı açısından sınırlandırılması, Tahran’ın bölgedeki ‘vekil güçlere desteğini kesmesi’ gibi şartlar da var. Ayrıca bunlara karşılık İran’a yaptırımların kaldırılması taahhüt edilmiş.