Zerzevan Kalesi, Çınar ilçesi Diyarbakır-Mardin kara yolu üzerinde yer alıyor. Kazı-restorasyon çalışmaları 2014 yılında başladı. Roma'nın sınır garnizonu olan Zerzevan Kalesi'nin tarihi 3 bin yıl öncesine Asur Dönemi'ne (MÖ 882-611) kadar gidiyor. Pers Dönemi'nde de (MÖ 550-331) Kral Yolu üzerinde bulunan yerleşim alanı, yol güvenliğinin sağlanması amacıyla kullanıldı.
Buluntular, alanın MÖ 2. yüzyıldan MS 3. yüzyıla kadar kullanıldığına işaret ediyor.
Roma Dönemi'nde MS 3. yüzyılda Severuslar Dönemi'nde (MS 198-235) asıl büyük askeri yerleşim inşa edildi.
IHA
639 yılında İslam ordularının fethine kadar yerleşim kesintisiz kullanıldı. Yeni başlayan çalışmalar, ulusal ve uluslararası alanda büyük yankı uyandırdı. Bölge, şu anda yerli ve yabancı turistlerin yoğun ziyaret ettiği bir ören yeri haline geldi.
Dünyanın en iyi korunmuş askeri yerleşiminde, dünyanın en iyi korunmuş Mithras Kutsal Alanı da ortaya çıkarıldı.
Bin 200 metre uzunluğunda olan askeri yerleşimde savunma kulesi, kilise, yönetim binası, kaya sunağı gibi mimari kalıntılar yer alıyor.
Surların dışında ise yerleşime su sağlayan kanallar, çanaklar ve taş ocakları mevcut. Nekropol alanındaki tonozlu mezarlar da dikkat çekiyor.
IHA
Zerzevan Kalesi ve Mithras Kutsal Alanı, 2020 yılında UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ne girdi. Yapının bu yıl Dünya Mirası olması planlanıyor.
Tarihi kale, yılda 400 bin yerli ve yabancı turist ağırlıyor. 3 günlük bayram tatilinde ise yağışlı havaya rağmen 13 bin kişi ağırladı.
Kazı alanında 35 kadın, proje kapsamında tarihi yapıdaki eserleri gün yüzüne çıkarmak için büyük bir özveriyle çalışıyor.
Kazı Başkanı Prof. Dr. Aytaç Coşkun, bu yıl ilk defa İŞKUR'un "İş Gücü Uyum Projesi" kapsamında 35 kadının Zerzevan Kalesinde çalıştığını söyledi. Bu kadınların yakınlardaki köylerden geldiğini belirten Coşkun, projenin kadın istihdamı açısından oldukça önemli olduğunu ifade etti.
IHA
''700 BİN ZİYARETÇİ BEKLİYORUZ''
Prof. Dr. Coşkun, "Bayramda bölgemiz yağışlıydı. Buna rağmen çok sayıda tur Zerzevan Kalesi'ndeydi. Önümüzdeki yıldan itibaren 700 bin ziyaretçi bekliyoruz. Bu sayının giderek artacağını ve en az 1 milyona ulaşacağını düşünüyoruz'' ifadelerini kullandı.
Kazı ekibindeki kadınlardan Eylem Atan, Demirölçek köyünde oturduğunu ve aile ekonomisine katkıda bulunabildiği için büyük mutluluk duyduğunu kaydetti.
Atan, "Buranın tarihi açıdan önemli bir yer olduğunu biliyorduk ama bu kadarını beklemiyorduk. Kazı işleri başladıktan sonra daha da ünlendi. İşlemleri yaparken çok yavaş ve detaylı çalışıyoruz'' dedi.