Nisan ayında Arizona eyaletinde başlayan marul kaynaklı koli basili salgınında ölü sayısı 5’e çıktı. Komşu ülke Kanada’da da 6 koli basili vakası görüldüğü söylenirken, Amerikan Ulusal Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri’nin (CDC) açıklamasına göre, ülke genelindeki 197 vakada, şimdiye kadar 89 kişi hastaneye kaldırıldı. Bu kişilerden 27’si “hemolitik üremik sendrom” olarak bilinen böbrek yetmezliği tedavisi görüyor.

SON 12 YILIN EN BÜYÜK SALGINI

BBC Türkçe’nin haberine göre son 12 yılın en büyük salgınında ölenlerden ikisi Minnesota üçü de Arkansas’dan. 2006’daki salgında 200 vaka görülmüştü. Salgının kaynağının Arizona’nın Yuma bölgesinde üretilen marullar olduğu tahmin ediliyor.

İNCELEMELER DEVAM EDİYOR

Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi ise salgının tek bir üretici dağıtıcı ya da bölgeye bağlı olmayabileceğine dikkat çererek incelemenin devam ettiğini duyurdu. Salgından etkilenenlerin, bakteri taşıyan marulların hâlâ satıldığı dönemde; 2-3 hafta önce hastalandıkları belirtiliyor.

MARUL TÜKETMEYENLER DE HASTALANMIŞ

Yetkililer, hastalardan bazılarının marul tüketmediğini ancak diğer hastalarla teması olduğunu söylüyor.

Hastalıkta ishal, kusma ve ağır böbrek rahatsızlıkları görülebiliyor.

SEBZE VE MEYVELER NASIL YIKANMALI?

marul-shutter

Biyolog Sema Yücel sebzele ve meyvelerin yıkanmasına ilişkin şu önerileri sunuyor:

“Su ile pek çok hastalık bulaşmaktadır. Ellerimizi doğru yıkamamız, çiğ tüketilen sebze ve meyveleri doğru yıkamamız gerekir. Yeşil sebzeleri birkaç defa yıkadıktan sonra mikroplardan arındığına emin olmak için sirkeli suda yeşil sebzeleri 10 dakika, meyveleri 5 dakika bırakmak yeterlidir. Sirkeli su mikropların yüzde 98’ini öldürüyor. Sirke bulamazsak, limon veya bir çay kaşığı karbonat da aynı sonucu verir. Ancak elma, portakal gibi meyveleri fazla bekletmemek gerekir, en çok 10 dakika bekletmeliyiz. Çünkü fazla bekleyince C vitaminini suya salıyor. Ayrıca brokoli, karnabahar gibi sebzeleri çok fazla parçalamadan suya konulmalıdır”

KOLİ BASİLİ NEDİR?

KadıköyŞifa Kadıköy Hastanesi Klinik Mikrobiyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Aylin İzat Liceoğlu koli basili hakkında merak edilenleri sıraladı.

koli-basili-shutter

Koli Basili nedir?

E.coli veya Escherichia coli olarak bilinen koli basili, memelilerin kalınbağırsaklarında yaşayan genellikle yararlı bir bakteri türüdür. Ancak normal şartlar altında insana zarar vermeyen bu bakterinin EHEC (Enterohemorajik E.coli) grubuna ait E.coli 0157:H7 türü hayati tehlikeye neden olabilir.

EHEC (E.coli 0157:H7) nasıl bulaşır?

Etkenin başlıca yayılma kaynakları iyi pişmemiş veya çiğ et, pastörize edilmemiş süt ve süt ürünleri, iyi temizlenmemiş çiğ sebze ve meyve, EHEC'i taşıyan hayvanlarla temas. Ayrıca yeteri miktarda klorlanmamış su içmek, koli basili içeren göl ve havuzlarda yüzmek de etkenin bulaşmasına yol açabilir. EHEC insandan insana bulaşabildiği için özellikle toplu yaşam alanlarında yayılmasını önlemek zordur.

EHEC (E.coli 0157:H7) belirtileri nelerdir?

Bakteri bulaştıktan birkaç gün sonra ilk belirtiler şiddetli bulantı ve karın ağrısı olarak ortaya çıkar. Bunu şiddetli, kanlı ishal takip edebilir. Birlikte ateş ve kusma olabilir. Tedavi altına alınan hastalar gerekli müdahalerin ardından hızla iyileşebiliyor. Bazı kişilerde hastalık belirti vermeden, kendiliğinden iyileşebiliyor. Ancak bazı vakalarda EHEC ölümcül sonuçlar doğurabiliyor.

EHEC (E.coli 0157:H7) neden ölümcül olabilir?

EHEC (E.coli 0157:H7) ürettiği toksin ile hastalık yapar. Özellikle yaşlı insanlarda ve çocuklarda HUS Sendromu’nun ortaya çıkmasına yol açabilir. HUS Sendromu’na bağlı olarak hastalarda alyuvarlar imha olur, böbrek yetmezliği görülür. İnme ve koma görülebilir. Bu durum, bazı hastaların hayatlarını kaybetmesi ile sonuçlanır.

EHEC (E.coli 0157:H7) tanısı nasıl konur?

EHEC (E.coli 0157:H7) bakterisi belirtileri gösteren kişilerin zaman kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurmaları gerekir. Burada yapılacak olan dışkı kültürü ile bakterinin varlığı saptanabilir.

EHEC (E.coli 0157:H7) nasıl tedavi edilir?

Enfeksiyona yakalanmış çoğu kişi ilaç tedavisi olmadan kendiliğinden 5 – 10 gün içinde iyileşir. Tedavi sırasında antibiyotik kullanımının iyileşme üzerinde bir etkisi yoktur, hatta bazı vakalarda HUS Sendromunu tetiklediği ve böbrek yetmezliğine yol açtığı görülmüştür.

Hastada HUS Sendromu görülüyorsa yoğum bakımda tedavi altına alınır. Tedavi için çoğunlukla kan nakli ve diyaliz gerekir. HUS Sendromu’nun hayati tehlike yarattığını unutmamak gerekir. Bu neden HUS Sendromu belirtisi gösteren hastalar derhal bir hastaneye başvurmalı.

EHEC’den (E.coli 0157:H7) nasıl korunabiliriz?

EHEC'in yaptığı hastalıktan korunmak için tüketilen etin mutlaka iyi pişirilmesi gerekir. Ayrıca çiğ etin hazırlanması aşamasında kullanılan tüm mutfak aletlerinin dezenfekte edilmesi virüsün yayılmasını engeller. Pastörize edilmemiş süt ve süt ürünlerini, iyi temizlenmemiş çiğ sebze ve meyveyi yemekten kaçınılmalı. Sık sık elleri yıkamak etkenin insandan insana bulaşmasının önüne geçer.

Ayrıca temiz olmayan suların içilmesi veya içinde yüzülmesi de EHEC'in bulaşma olasılığını arttırır. Bu nedenle temiz su tüketilmeli ve temizliğinden emin olmadığınız sularda yüzülmemelidir. Hastalanmış bebeklerin bezini değiştirdikten sonra eller mutlaka yıkanmalı. Enfeksiyon kapmış kişilerle aynı havuzda yüzmemeli ve birlikte banyo yapılmamalı.