Harneis, Birleşmiş Milletler (BM) Cenevre Ofisinin haftalık basın toplantısında değerlendirmelerde bulundu.

KDC'de Ebola salgınının katlanarak büyüdüğünü kaydeden Harneis, "(Salgın nedeniyle) 2 bin 500 kişi öldü, bunların yarısı son 20 günde yaşandı. KDC'de salgın Fransa'dan daha büyük bir alana yayıldı. Bu salgın müdahale hızımızdan daha hızlı ve daha geniş bir alana yayılıyor." ifadelerini kullandı.

Harneis, salgının 30 yıldır çatışmaların yaşandığı ve büyük insani ihtiyaçların olduğu bir bölgede yaşandığını hatırlattı.

Devam eden çatışmaların, yalnızca Ituri'de 1 milyon insanı yerinden ettiğini belirten Harneis, bu durumun kanun ve düzeni zayıflattığının, sağlık sistemini parçaladığının altını çizdi.

Harneis, "(KDC'de) Ulaşım zor. Geçen hafta bir Ebola risk bölgesine 60 kilometrelik bir mesafeyi arabayla gitmem 3 saat sürdü. Tek bir sağlık sistemi yok, bunun yerine hükümet, dini kuruluşlar ve sivil toplum kuruluşları gibi birçok örtüşen sistem var. Bankacılık sistemi neredeyse işlevsiz ve yardım kesintileri insani yardım kuruluşlarının kapasitesini yüzde 30 ve daha fazla azalttı." diye konuştu.

Hükümet ile işbirliğiyle bu salgınla mücadele için operasyonel programlarının olduğunu ve bununla birçok kuruluşu bir araya getirmeyi planladıklarını söyleyen Harneis, bu faaliyetleri başlatmak için şimdiden 80 milyon dolar yatırım yapıldığı bilgisini verdi.

Harneis, "Finansman ve uygulamadaki her gecikme bu salgını daha ölümcül, durdurulması daha zor ve pahalı hale getiriyor. Şimdi uluslararası desteğe ihtiyacımız var." yorumunu yaptı.

- Ebola, Afrika'da binlerce kişinin ölümüne neden oldu

Bir tür kanamalı ateşe yol açan Ebola virüsü, ilk kez 1976'da Sudan'ın Nzara kasabasında ve KDC'nin Yambuku köyünde eş zamanlı salgınlarla ortaya çıkmıştı.

KDC'deki salgın, Ebola Nehri yakınındaki köyde başladığı için virüse bu ad verilmişti.

Ebola virüsü, Aralık 2013'te Batı Afrika'da yayılmıştı. Gine, Liberya ve Sierra Leone'de 2014-2017 yıllarında görülen salgında 30 bin kişiye virüs bulaşmış ve hastaların 11 binden fazlası hayatını kaybetmişti.

KDC'nin doğusundaki Ituri eyaletinde açıklanan 246 şüpheli vaka ve 65 ölümün ardından 15 Mayıs'ta ülkede salgın ilan edilmişti.

Sağlık yetkililerine göre, mayısta patlak veren "Bundibugyo" Ebola varyantının onaylanmış tedavisi veya aşısı bulunmuyor.

AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas tarafından AB adına "Din veya İnanç Temelli Şiddet Eylemleri Mağdurlarını Anma Uluslararası Günü" dolayısıyla İngilizcenin yanı sıra Arapça ve Çince yayımlanan yazılı açıklamada, düşünce, vicdan, din veya inanç özgürlüğünün İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi'nde güvence altına alınan temel haklardan olduğu hatırlatıldı.

Dünya nüfusunun yaklaşık 3'te 2'sinin bu hakkın ciddi biçimde ihlal edildiği ülkelerde yaşadığı belirtilen açıklamada, milyonlarca kişinin sahip olduğu ya da kendisine atfedilen din veya inanç nedeniyle ya da herhangi bir dine veya inanca sahip olmadığı için her gün hoşgörüsüzlük, ayrımcılık, nefret, düşmanlık ve şiddete maruz kaldığı vurgulandı.

Açıklamada, çok sayıda kişinin bu nedenlerle hayatını kaybettiğine işaret edildi.

AB içinde antisemitizm ve Müslüman karşıtlığıyla mücadeleye yönelik özel girişimlerin hayata geçirildiği, Hristiyanlara ve diğer dini toplulukların mensuplarına yönelik ayrımcılık ve şiddete de karşı çıkıldığı ifade edildi.

Açıklamada, AB Komisyonu'nun bu yıl üçüncü ülkelerle temas kurmak ve din veya inanç temelindeki ayrımcılık ve zulüm konusunda küresel farkındalığı artırmak amacıyla Din veya İnanç Özgürlüğünün Teşviki Özel Temsilcisi atadığı anımsatıldı.

Tüm devletlere, din veya inanç temelindeki ayrımcılık ve şiddete karşı harekete geçme çağrısında bulunulan açıklamada, ayrımcılık ve şiddet sürdüğü müddetçe tüm din ve inançlara mensup kişiler için özgürlük, saygı, hoşgörü ve barışın istisna değil norm olduğu bir dünya için çalışmaya devam edilmesi gerektiği kaydedildi.

UBP'den verilen bilgiye göre, Üstel, Lefkoşa’da Kızılbaş, Taşkınköy, Marmara ve Yenişehir UBP örgütlerini ziyaret ederek vatandaşlar ve partililerle bir araya geldi.

“Hükümette ortaya koyduğumuz istikrarı ve icraat gücünü belediyelerimize de taşıyacağız.” diyen Üstel, Lefkoşa halkına hak ettiği hizmeti vereceklerini kaydetti.

- “UBP’nin gücü, halkla buluşan teşkilatından gelir”

UBP’nin ülkenin en büyük siyasi partisi ve iktidar partisi olduğunu söyleyen Üstel, yerel seçimlerde de aynı hizmet ve istikrar anlayışıyla hareket edeceklerini belirtti.

Seçim çalışmalarını halkla doğrudan temas içerisinde yürüteceklerini ifade eden Üstel, “Her birimiz sahada olacağız, her birimiz çalışacağız. Sizlerle birlikte Ulusal Birlik Partisi’ni yeniden birinci parti yapacağız.” dedi.

- “Lefkoşa’yı hak ettiği gibi çağdaş bir kente dönüştüreceğiz”

Lefkoşa Türk Belediyesi’nin 2012 yılından bu yana UBP yönetiminde olmadığını hatırlatan Üstel, 6 Aralık seçimlerinin Lefkoşa’da yeni bir hizmet döneminin başlangıcı olacağını söyledi.

“Lefkoşa’yı hak ettiği gibi çağdaş bir kente dönüştüreceğiz.” diyen Üstel, UBP Lefkoşa Türk Belediyesi Başkan Adayı Mehmet Aktunç’un güçlü bir kadroyla Lefkoşa’ya hizmet edeceğini belirtti.

Üstel, merkezi hükümet ile yerel yönetimin uyum içerisinde çalışmasının Lefkoşa’ya önemli kazanımlar sağlayacağını ifade ederek, “Hükümetteki istikrarı yerel yönetimlere de taşıyacağız.” dedi.

Üstel, “Bizim sevdamız halkımızdır. Bizim mücadelemiz ülkemizdir.” sözleriyle konuşmasını tamamladı.

UBP Milletvekilleri Hasan Taçoy, Faiz Sucuoğlu, Alişan Şan ve Sadık Gardiyanoğlu da, Lefkoşa’da UBP’nin yeniden güçlü bir belediyecilik anlayışıyla göreve gelmesi gerektiğini kaydetti.

Taçoy, Lefkoşa’nın hak ettiği hizmet anlayışına kavuşacağını belirtirken, Sucuoğlu ise güçlü bir Lefkoşa sonucunun UBP’nin gücünü daha da ileri taşıyacağını söyledi.

Şan, birlik ve beraberliğin UBP’nin en büyük gücü olduğunu ifade etti. Gardiyanoğlu da UBP’nin “bahane üretmeye değil, eser üretmeye.” geldiğini söyledi.

UBP Lefkoşa İlçe Başkanı Mustafa Akyön, örgütlerle birlikte sahada yoğun çalışma yürüteceklerini belirtirken, UBP Lefkoşa Türk Belediyesi Başkan Adayı Mehmet Aktunç da 6 Aralık’a kadar yoğun bir seçim çalışması gerçekleştireceklerini söyledi.

Aktunç, “Girmedik ev, sıkmadık el, ulaşmadık vatandaş bırakmayacağız. 6 Aralık gecesi zaferimizi birlikte kutlayacağız.” dedi.

Elder, Birleşmiş Milletler (BM) Cenevre Ofisinin haftalık basın toplantısında değerlendirmelerde bulundu.

Somali'de, insani yardımlara yönelik kesintilerin sağlık hizmetlerine erişimi engellediğini belirten Elder, bu sebeple beslenme hizmetlerinin durmasının yanı sıra su, eğitim ve korumanın da daha ulaşılmaz hale geldiğini vurguladı.

Elder, bu durumun en büyük bedelini çocukların ödediğini söyleyerek "Eşi benzeri görülmemiş insani yardım kesintilerinin ardından 205 sağlık ve beslenme tesisi zaten kapandı. Çocuklar üzerindeki etkisi aniden görüldü. Bu yılın ilk 6 ayında Somali'de şiddetli akut yetersiz beslenme ve komplikasyonlarla stabilizasyon merkezlerine kabul edilen çocuk sayısında (geçen yılın aynı dönemine göre) yüzde 32'lik bir artış yaşandı." ifadelerini kullandı.

Somali'nin giderek kötüleşen bir iklim kriziyle karşı karşıya da olduğunu aktaran Elder, bu durumun, Somali'de devam eden insani krizi gelecek aylarda zirve yapması beklenen şiddetli sellerle daha da ağırlaştırmakla tehdit ettiğini dile getirdi.

- "Bu yıl yaklaşık 1,9 milyon çocuğun yetersiz beslenmeden etkileneceği tahmin ediliyor"

Elder, "Somali'deki çocukları krize iten baskılar yoğunlaşırken, savunmasız çocukları korumak için ayrılan kaynaklar tam da o anda kesiliyor. Cömert bağışçı desteğine duyulan ihtiyaç da artıyor. Somali'de 5 yaşın altındaki yaklaşık 1 milyon kız çocuğu ile genç kızlar ve kadınlar beslenme hizmetlerine erişimini kaybetme riskiyle karşı karşıya. Bu yıl yaklaşık 1,9 milyon çocuğun yetersiz beslenmeden etkileneceği tahmin ediliyor. Bunların yaklaşık yarım milyonu en ölümcül türü olan şiddetli akut yetersiz beslenmeden etkilenecek." diye konuştu.

İhtiyaç sahibi çocuklara hayat kurtarıcı yardım ulaştırmanın dahi giderek zorlaştığını belirten Elder, UNICEF'in hayat kurtarıcı kargo ve operasyonları için kritik hava bağlantısı sağlayan BM İnsani Hava Servisinin (UNHAS) Somali'deki bütçesinin 2025 ile 2026 arasında yüzde 40 azaldığını kaydetti.

Hallmark Lakeview Bakımevinde yaşayan Caterham, Brezilyalı rahibe Inah Canabarro Lucas'ın Nisan 2025'te 116 yaşında hayatını kaybetmesinin ardından "dünyanın en yaşlı insanı" oldu.

21 Ağustos 1909'da dünyaya gelen Caterham, iki dünya savaşına da tanıklık etti.

Guinness Dünya Rekorları'na göre, Caterham, 2020'de 110 yaşındayken "Kovid-19'a yakalanarak hastalığı atlatan en yaşlı kişilerden biri" oldu.

İngiltere'de 8 çocuklu bir ailenin sondan ikinci çocuğu olarak dünyaya gelen Caterham, Wiltshire kontluğundaki Tidworth kasabasında büyüdü.

"Kral 7. Edward döneminde doğan ve halen hayatta olan son kişi" olduğu belirtilen Caterham, 1927'de Hindistan'a giderek burada İngiliz ordusunda görevli bir ailenin çocuklarının bakımına yardımcı olarak çalışmaya başladı.

Caterham, 1931'de İngiltere'de katıldığı bir akşam yemeğinde, İngiliz ordusunda yarbay olan eşi Norman Caterham ile tanıştı. Çift, daha sonra Hong Kong'da yaşadı ve Caterham burada anaokulu kurdu. Ethel Caterham'ın eşi daha sonra 1976'da hayatını kaybetti.

Caterham, geçen yıl 116. yaş gününün ardından İngiltere Kral 3. Charles tarafından ziyaret edilmişti.

Guinness Dünya Rekorları'na göre, "tüm zamanların en yaşlı insanı" ünvanı 1997'de 122 yaş 164 günlükken hayatını kaybeden Fransız Jeanne Calment'e ait olduğu biliniyor.

Polis Basın Subaylığı’ndan verilen bilgiye göre, yangınla ilgili soğutma çalışmaları devam ediyor.

An itibarıyla (15:14) altının onsu 4.591,06 dolardan, gram altınsa 7.105,71 liradan ilerliyor.

Ekonomim’in haberine göre Morgan Stanley, bu yılın sonu için 4 bin 450 dolar/ons hedefine beklenenden erken ulaştığını belirtti. Fiyatların 2027’de 5 bin doların üzerine çıkabileceğini duyurdu.

Gram altın fiyatı nasıl hesaplanıyor?

Ons bir İngiliz ağırlık birimi. Altın, gümüş ve elmas gibi değerli madenlerin hesaplanması sırasında kullanılıyor. 1 ons, 31,10 grama denk geliyor.

Gram altının Türkiye’deki fiyatı hesaplanırken o andaki 1 ons altın fiyatının değeri 31,10’a bölünüyor ve dolar/lira kuruyla çarpılıyor. Bu da lira bazındaki gram altın değerini veriyor.

Emirates Stadı'nda oynanacak mücadele, TSİ 22.00'de başlayacak.

Son şampiyon yine favori

Teknik direktör Mikel Arteta ile istikrarlı ve sabırlı bir şekilde verdiği şampiyonluk mücadelesinde geçen sezon mutlu sona ulaşan Arsenal, yeni sezonda da kadro derinliği ve takım olarak rakiplerinin önünde bir görüntü verdi.

UEFA Şampiyonlar Ligi finalinde Paris Saint-Germain'e kaybeden Londra temsilcisi, yaptığı takviyelerle tüm kulvarlarda yarışacak kadro kurmayı hedefledi.

Orta sahada Bruno Guimaraes, savunmada Piero Hincapie, sol kanatta Christos Tzolis'in takıma hızlı adapte olması ve Community Shield'de Manchester City karşısında alınan 3-0'lık net galibiyetle Arsenal, sezon öncesi rakiplerine gözdağı verdi.

Guardiola sonrası yeni dönem

Temmuz 2016'da Manchester City'nin başına geçen ve ligde büyük bir dönüşüme yol açan İspanyol teknik adam Pep Guardiola'nın 10 sezon sonra ayrılmasıyla Premier Lig'de yeni bir dönem başlayacak.

Ligde Manchester City'nin yanı sıra Chelsea ve Liverpool'un da aralarında bulunduğu 9 takım, yeni sezonda yeni teknik direktörleriyle mücadele edecek.

Marco Rose (Bournemouth), Xabi Alonso (Chelsea), Pierre Sage (Crystal Palace), Alvaro Arbeloa (Fulham), Gary O'Neil (Ipswich Town), Andoni Iraola (Liverpool), Enzo Maresca (Manchester City), Matthias Jaissle (Newcastle United) ve Oliver Glasner (Nottingham Forest), dünyanın en gözde liginde başarılı olmak için çaba harcayacak.

Orta sahaya büyük yatırım

Premier Lig takımları bu yaz transfere yaklaşık 2 milyar sterlin harcarken, en büyük yatırım orta sahaya yapıldı.

Zirve mücadelesi vermek isteyen takımların kasasından orta saha transferleri için yaklaşık 500 milyon sterlin çıktı.

Chelsea Morgan Rogers'ı, Manchester City Elliot Anderson'ı, Arsenal Bruno Guimaraes'i, son iki sezonu düşmeme mücadelesiyle geçiren Tottenham ise Sandro Tonali ve Mateus Fernandes'i renklerine bağladı.

Haaland'ın gözü Henry ve Salah'ın rekorunda

2023, 2024 ve 2026'da Premier Lig'de gol kralı olan Manchester City'nin Norveçli yıldızı Erling Haaland, bu sezon da aynı başarıyı yakalaması halinde Thierry Henry ve Muhammed Salah'ın rekoruna ortak olacak.

Fransız Thierry Henry Arsenal formasıyla, bu yaz Trabzonspor'a transfer olan Mısırlı yıldız Salah ise Liverpool formasıyla 4'er kez gol kralı olma başarısını göstermişti.

Haaland, şu ana kadar Premier Lig'de çıktığı 132 maçta 112 gol attı.

Ligde yeni kurallar

Premier Lig'de bu sezondan itibaren çok sayıda yeni kural uygulamaya girecek.

Bir oyuncunun taç atışını veya kale vuruşunu kullanması 5 saniyeden uzun sürmesi halinde, taç atışı el değiştirebilecek veya hakem korner kararı verebilecek.

Bir kalecinin sakatlanarak oyunu durdurmasıyla oluşabilecek taktiksel bir molada teknik direktörler, 1 dakika boyunca saha dışında kalacak bir oyuncu belirleyecek.

Oyuncu değişikliklerinin 10 saniyeden uzun sürmesi durumunda oyuna yeni giren futbolcu, 1 dakika saha kenarında beklemek zorunda kalabilecek.

Video yardımcı hakemler (VAR), yanlışlıkla gösterilmiş olmaları halinde artık ikinci sarı kartlara müdahale edebilecek.

Ligin yeni takımları

Premier Lig'de bu sezon Acun Ilıcalı'nın sahibi olduğu Hull City'nin yanı sıra Ipswich Town ve Coventry City, Championship'ten yeni yükselen takımlar olarak zorlu bir maratona başlayacak.

Hull City 10, Coventry City ise 25 yıllık Premier Lig özlemine son verirken, 2024'te yükselip geçen sezon düşen Ipswich Town, bir kez daha İngiliz futbol piramidinin en üst liginde boy gösterecek.

Bu üç takımdan Sergej Jakirovic'in çalıştırdığı Hull City ve Frank Lampard'ın teknik direktörlüğünü yaptığı Coventry City, kulübede değişikliğe gitmedi. Kieran McKenna'nın Premier Lig'e taşıdığı Ipswich Town ise Gary O'Neil ile sezona başlayacak.

İlk haftanın programı

Premier Lig'de yeni sezonun ilk haftasının programı TSİ şöyle:

Bugün:

22.00 Arsenal-Coventry City

Yarın:

14.30 Hull City-Manchester United

17.00 Everton-Crystal Palace

17.00 Ipswich Town-Sunderland

17.00 Nottingham Forest-Leeds United

19.30 Brentford-Tottenham Hotspur

23 Ağustos Pazar:

16.00 Brighton Hove Albion-Aston Villa

16.00 Manchester City-Bournemouth

18.30 Newcastle United-Liverpool

24 Ağustos Pazartesi:

22.00 Fulham-Chelsea

Yapay zekanın hızla gelişmesinin özellikle yoksul ülkeler açısından yeni teknolojik bağımlılıklar yaratabileceği uyarısında bulunan Papa, bu teknolojinin "ideolojik ve ekonomik sömürgecilik" aracına dönüşme riski taşıdığını belirtti.

Papa, yasa yapıcılar ve siyasi liderleri, yapay zeka alanındaki teknolojik yeniliklere insan haklarını ve onurunu koruyacak şekilde yön vermeye çağırdı.

Teknolojik ilerlemeyi desteklerken temel hak ve özgürlükleri de güvence altına alan yasal düzenlemelere ihtiyaç olduğunu aktaran Papa, bu düzenlemelerin kullanıcıları istismardan koruması, kişisel mahremiyeti güvence altına alması, şeffaflığı sağlaması ve demokratik kurumları güçlendirmesi gerektiğini söyledi.

Papa, "Dünyanın, insanlığın değerini azaltan bir teknolojiye ihtiyacı yok." ifadesini kullandı.

"Magnifica Humanitas" genelgesi

Papa 14. Leo, mayısta yapay zeka ve gelişen teknolojiler karşısında insanın korunmasına yönelik ilkeler içeren ve Katolik Kilisesi'nin yapay zekaya yaklaşımını ortaya koyan "Magnifica Humanitas" genelgesini yayımlamıştı.

Genelgede, yapay zeka mekanizmalarının birkaç kişinin elinde toplanmaması gerektiğinin altı çizilirken, yapay zeka üzerine çalışan büyük teknoloji şirketlerinin rekabetlerini yavaşlatması çağrısında bulunulmuştu.

Yapay zekanın, dünyayı bitmek bilmeyen bir savaşa sürükleme riski olduğuna işaret edilen genelgede, devletlerin ve uluslararası kuruluşların, insan yaşamlarını etkileyen yapay zeka konusundaki gelişmelerle ilgili adil kurallar ve etkili korumalar sağlamakla yükümlü olduğu ifade edilmişti.

Bir meydanda yüzlerce insanın toplandığını düşünün. Ortada ne bir futbol sahası ne de bir pist var. Bunun yerine insanlar birbirlerine kenetleniyor, omuz omuza veriyor ve birkaç dakika içinde kalabalığın ortasından dev bir insan kulesi yükselmeye başlıyor.

En alt bölümde onlarca kişi yapıyı ayakta tutarken, daha hafif ve çevik olanlar birbirlerinin üzerinden tırmanıyor. En tepede ise küçük bir çocuk beliriyor ve elini havaya kaldırıyor. Castell tamamlanmış oluyor.

Katalonya'nın en sıradışı geleneklerinden biri olan castells, kelime anlamıyla "kaleler" demek. Ancak burada taştan duvarlar yerine insanlardan oluşan kaleler kuruluyor.

Bu kuleler yalnızca görsel olarak etkileyici değil; aynı zamanda güç, denge, cesaret, güven ve ekip çalışmasının sınırlarını zorlayan bir gösteri niteliğinde.

Castells geleneğinin kökeni 18. yüzyılda Tarragona çevresindeki Camp de Tarragona bölgesine uzanıyor. Geleneğin Katalonya'daki ilk yazılı kaydı 1712'de Valls kentinde görülüyor.

Kökeninin ise Valensiya bölgesindeki daha eski Muixeranga geleneğine dayandığı düşünülüyor. Zamanla Valls, Tarragona ve Vilafranca del Penedès gibi kentlere yayılan castells, özellikle 20. yüzyılın ikinci yarısından itibaren Katalonya'nın diğer bölgelerinde de yaygınlaştı.

Bugün Katalonya genelinde 100'den fazla castell ekibi bulunuyor ve yıl boyunca yüzlerce gösteri düzenleniyor.

Hatta her yıl 10 binden fazla castell kuruluyor. Bu nedenle karşılaşılan manzara birkaç kişinin eğlence amacıyla birbirinin omzuna çıkmasından çok daha fazlası.

İnsan kulesi yapımı son derece tehlikeli görünse de kurulan kulelerin yüzde 3'ünden azı yıkılıyor (AP)

Castells, kendi ekipleri, antrenmanları, yarışmaları ve gelenekleri bulunan büyük bir topluluğa dönüşmüş durumda.

Bir castell'in nasıl kurulduğuna bakıldığında ise işin ne kadar ciddi olduğu daha iyi anlaşılıyor.

Kulenin en altındaki bölüme pinya adı veriliyor. Pinya, yapının temelini oluşturan ve aynı zamanda yukarıdaki insanların düşmesi durumunda onları korumaya çalışan insanlardan oluşuyor.

Üst katlara çıkıldıkça insan sayısı azalıyor, ancak görev de zorlaşıyor. En tepede ise son derece hafif ve çevik çocuklar yer alıyor. Enxaneta adı verilen en üstteki çocuk yerine ulaşıp bir elini havaya kaldırdığında kule kurulmuş kabul ediliyor.

Fakat iş burada bitmiyor. Bir castell'in başarılı sayılması için yalnızca kurulması değil, kontrollü biçimde tamamen bozulması da gerekiyor.

Hatta kulenin dağılması çoğu zaman en riskli bölüm olarak kabul ediliyor. Üst seviyelerdeki insanlar birer birer aşağı inerken, aşağıdakiler yapının dengesini korumaya devam ediyor.

Bu nedenle castells'in temelinde 4 kavram bulunuyor: Güç, denge, cesaret ve sağduyu.

Kulenin tabanındaki insanların güçlü olması gerekiyor. Yukarı çıktıkça ise daha hafif, çevik ve dengeli kişiler tercih ediliyor.

Fakat fiziksel özellikler tek başına yeterli değil. Bir kuleci, ağırlığını taşıyan kişiye güvenmek zorunda. Aynı şekilde aşağıdaki kişi de üzerinde duranın hareketlerine güveniyor. Bir kişinin hatası onlarca kişiyi etkileyebileceği için koordinasyon büyük önem taşıyor.

Bu noktada castells'in tarihinde önemli bir değişim yaşandı: Kadınların bu geleneğe dahil olması.

Uzun süre erkeklerin egemen olduğu castell dünyasında kadınların yer alması başlangıçta kolay olmadı. Ancak özellikle 1980'lerden itibaren kadınların ekiplerde daha fazla yer alması, kulelerin yapısını da değiştirdi.

Kadınların üst seviyelerde yer almasıyla daha hafif ve güçlü yapılar kurulmaya başlandı. Bu değişim, daha önce ulaşılması neredeyse hayal edilen 9 ve 10 katlı kulelerin kurulmasına da katkı sağladı.

Üstelik kadınlar yalnızca kulenin üst bölümlerinde değil, pinya ve forro adı verilen destek katmanlarında da görev alıyor.

Tepeye çıkan tüm çocukların kask takması zorunlu (AP)

Böylece yapının alt bölümlerindeki toplam ağırlığın azaltılması mümkün oluyor. Casteller dünyasındaki bu dönüşüm, geleneğin neden zaman içinde değişebilen canlı bir kültür olduğunu da gösteriyor.

Kulecilerin kendilerine özgü kıyafetleri de var. Beyaz pantolon, takımın rengindeki gömlek, bele sarılan uzun faixa (kuşak) ve genellikle başta kullanılan bir mendil bu kıyafetin temel parçaları.

Özellikle faixa yalnızca geleneksel bir aksesuar değil; tırmananlar için aynı zamanda tutunabilecekleri bir destek noktası.

Kuleyi oluşturan insanlar ise gösteri sırasında çıplak ayakla tırmanıyor. Bunun nedeni hem dengeyi daha iyi sağlayabilmek hem de yukarı çıkarken alttaki kişinin vücudunu daha iyi hissedebilmek.

Castells'in en etkileyici taraflarından biri ise tek bir kişinin başarısının neredeyse hiçbir anlam ifade etmemesi. En üstteki çocuk bütün dikkatleri üzerine çekse de onun oraya ulaşabilmesi, aşağıdaki onlarca kişinin kusursuz biçimde çalışmasına bağlı. Bu nedenle casteller dünyasında ekip ruhu her şeyin önünde geliyor.

Bu anlayış Katalonya'nın önemli meydanlarında düzenlenen diada castellera adı verilen gösterilerde açıkça görülüyor.

Gösteri başlamadan önce meydanda büyük bir kalabalık toplanıyor. Ardından müzik eşliğinde kule yükselmeye başladığında ortam bir anda sessizleşiyor. Enxaneta elini kaldırdığında ise meydan büyük bir coşkuyla yankılanıyor.

Castells yalnızca gösterilerden ibaret de değil. İki yılda bir Tarragona'da düzenlenen Concurs de Castells, bu dünyanın en büyük organizasyonlarından biri.

Yaklaşık 50 ekip yarışmada yer alırken, en başarılı 12 ekip büyük final niteliğindeki etkinlikte karşı karşıya geliyor. Burada amaç yalnızca mümkün olan en yüksek kuleyi yapmak değil; zorlu yapıları başarıyla kurup tamamlayarak rakiplerden daha yüksek puan toplamak.

Bu geleneğin dünya çapındaki öneminin kabul edilmesi de uzun sürmedi. UNESCO, 16 Kasım 2010'da castells'i İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası ilan etti.

Belki de castells'i bu kadar etkileyici yapan şey tam olarak burada yatıyor. Dışarıdan bakıldığında insanların birbirlerinin omuzlarına çıkarak kule oluşturduğu tuhaf ve tehlikeli bir gösteri gibi görünüyor. Fakat biraz daha yakından bakıldığında bunun yüzlerce yıllık bir gelenek, ciddi fiziksel hazırlık ve kusursuz bir takım çalışmasının birleşimi olduğu görülüyor.

Çünkü castell'de en güçlü kişi en yukarı çıkmıyor. En hafif olan çıkıyor. En cesur olan da tek başına kazanamıyor. Onun başarısı, aşağıda birbirine güvenen onlarca insanın omuzlarında yükseliyor.

Ve belki de bu yüzden Katalonya'nın insan kuleleri, gökyüzüne ulaşmaya çalışan bir spor gösterisinden çok daha fazlasını anlatıyor: Tek başına yükselemeyeceğinizi, bazen başkalarının omuzlarına güvenmeniz gerektiğini.

Alithia ve diğer gazetelere göre Rum Polisi Narkotik Şubesi, çarşamba günü uyuşturucu madde satıldığı gerekçesiyle mahkeme emriyle aramaya gittiği evde 4 çatapat, iki havai fişek, 13 bin 250 euro nakit para buldu.

Operasyon sırasında araba ile eve gelen 31 yaşındaki şahıs, polise yakalanmamak için kaçmaya çalışırken aracıyla 3 ekip otosuna çarptı. Yakalanan şahsın tasarrufunda 25 gram hintkeneviri, hassas terazi ve 100 euro nakit para bulundu.

Operasyonu genişleten polis ikinci şahsın gösterdiği açık alanda ise toplam ağırlığı 910 gram hintkeneviri bulundu. Olayla ilgili 23, 31 ve 32 yaşlarındaki üç şahsı gözaltına alan Rum polisi dün Larnaka Kaza Mahkemesi’nden şahıslar hakkında 8’er gün tutukluluk emri aldı.

Güney Kıbrıs Elektrik Kurumu ise gün içinde, benzer kesintilerin tekrarını önlemek amacıyla güneş enerjisi santralleri ile kontrol merkezi arasına yedek bağlantılar kurulduğunu açıkladı ve yaşanan aksaklık için özür diledi.

Kusiappa, sıkıntının güneş enerjisi santralleri ile enerji koordinasyon merkezi arasındaki sorundan kaynaklandığını, bunun 100 megavatlık üretim kaybına yol açtığını belirtti.

Kesintilerde Lefkoşa’nın bazı bölgeleri ve Limassol dahil olmak üzere birçok yerin elektriksiz kaldığı kaydedilen haberde, yurttaşların bilgi almak için Rum Elektrik Kurumu internet sitesine bakmak istediğinde yoğunluk nedeniyle “503 hata” mesajı ile karşılaştıkları belirtildi.

Haberde, kesintiler sırasında onlarca kişinin asansörlerde mahsur kalarak itfaiyeyi aradığı ve elektrik yeniden sağlandıktan sonra birçok kişinin itfaiyenin müdahalesine gerek kalmadan dışarı çıkabildiği de ifade edildi.

-Tuğcu

Cyprus Mail’e konuşan Kıbrıs Türk Elektrik Kurumu Çalışanları Sendikası (EL-SEN) Başkanı Ahmet Tuğcu, sorunun adanın iki tarafındaki elektrik şebekelerinin birbirine bağlı olması nedeniyle ada geneline yayıldığını söyledi. Güneydeki arızalar nedeniyle Güneydeki elektrik kurumunun Kuzeyden 30 megavat satın aldığını belirten Tuğcu, ancak kuzeyde baz yük santrali (bir elektrik şebekesinin ihtiyaç duyduğu asgari miktardaki elektriği sürekli olarak sağlamak üzere kesintisiz çalışan büyük bir tesis) bulunmadığı için hem KIB-TEK hem AKSA’nın 25 yıllık makinelerinin devre dışı kaldığını ifade etti.

Haberde iki santralde yaşanan sorunların kuzeyde doğrudan herhangi bir elektrik kesintisine yol açmadığı da kaydedildi.

İran'ın ISNA haber ajansına göre, Tahran'da İslam Tabipler Birliği’nin Genel Kurulu’nda konuşan Pezeşkiyan, ABD ile savaşa ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Pezeşkiyan, savaşın devamının kaçınılmaz bir hedef olmadığını, ülkenin gücünü ve kazanımlarını koruyarak savaşın sona erdirilmesi gerektiğini belirtti.

İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, "Savaş bir noktada sona ermeli. Bugün güç ve itibar sahibi olduğumuz, tüm dünyanın zaferimizi kabul ettiği bir dönemde savaşı bitirmemiz daha iyi." ifadelerini kullandı.

İran Cumhurbaşkanı, bunun ülkenin olası saldırılar karşısında geri adım atacağı anlamına gelmediğini savundu.

Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, "Zorbalık karşısında hiçbir şekilde başımızı eğmeyeceğiz. Son nefesimize kadar karşılarında duracağız ve onlara ezici bir karşılık vereceğiz." diye konuştu.

- Mutakabakat İran açısından "onurlu ve değerli"

Pezeşkiyan, ABD ile Pakistan aracılığında 17 Haziran'da imzalanan ancak taraflar arasındaki anlaşmazlıklar nedeniyle uygulanmayan mutabakatın, İran açısından "onurlu ve değerli" olduğunu söyledi.

Mutabakatın, Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi’nde "birlik ve dayanışma" içerisinde onaylandığını aktaran İran Cumhurbaşkanı konuşmasında "Bu anlaşmada teslimiyet anlamına gelen tek bir madde bile bulamazlar. Tüm yükümlülükler karşı tarafa ait." ifadelerine yer verdi.

Pezeşkiyan ayrıca, savaş ve müzakere süreçlerinin birbirinin alternatifi olmadığını vurgulayarak, Hazreti Ali’nin barış konusundaki yaklaşımına atıfta bulunarak yapılan anlaşmalara bağlı kalınması gerektiğini kaydetti.

Konuşmasının önemli bölümünde "birlik" mesajı veren Pezeşkiyan, "Birlikte olursak güçlüyüz, ayrılık olursa yok oluruz." değerlendirmesinde bulundu.

Lübnan resmi haber ajansı NNA'nın haberine göre, İsrail savaş uçakları ülkenin güneyindeki Sur kentine bağlı Mansuri beldesini hedef aldı.

İsrail ordusu Mansuri beldesinde şiddetli patlama gerçekleştirdi. Patlamanın sesleri çevredeki birçok köy ve beldeden duyuldu.

Sur kenti ile sınırındaki köy ve beldelerin üzerinde uçan İsrail savaş uçakları, ses duvarını aştı.

İsrail güçleri, Nebatiye kentine bağlı Bint Cubeyl ilçesindeki Hadasa ve Tayri beldelerinde de patlamalar gerçekleştirdi.

İsrail savaş uçakları, gece saatlerinde Nebatiye el-Fevka beldesinin çevresinde bulunan Ali Tahir Tepesi'ni ve Debşe Tepesi ile Kevfer Rumman bölgesi arasındaki alanı hedef aldı.

Savaş uçakları, Kevfer Rumman bölgesini ve Nebatiye el-Fevka beldesinin kuzey kesimlerini vurdu.

İsrail ordusu ayrıca Meyfeddun beldesinin, Doğu Zevtar yönündeki dış kesimlerini aralıklı şekilde topçu ateşine tuttu.

Saldırılarda can kaybı veya yaralanma olup olmadığına ilişkin henüz bilgi verilmedi.

- İsrail'in Lübnan'daki saldırıları

İsrail ordusu, Lübnan'a 2 Mart'ta yoğun hava saldırıları başlatarak, ülkenin güneyinde birçok beldeyi işgal etmişti.

Lübnan hükümeti bu sürede, ülkede yerinden edilenlerin sayısının 1 milyonu aştığını açıklamıştı.

Lübnan ile İsrail arasında 17 Nisan'da yürürlüğe giren ateşkes daha sonra birkaç kez uzatılmıştı.

Öte yandan Washington'da İsrail ile Lübnan arasında yürütülen doğrudan müzakerelerin 5. turunun ardından ise 26 Haziran'da Lübnan ve İsrail arasında çerçeve anlaşması imzalanmıştı.

Lübnan Sağlık Bakanlığı, son açıklamasında, İsrail'in 2 Mart'tan bu yana ülkeye düzenlediği saldırılarda 4 bin 346 kişinin hayatını kaybettiğini, 12 bin 301 kişinin yaralandığını bildirmişti.

Albanese, konuya ilişkin ABD merkezli X sosyal medya platformundaki hesabından paylaşımda bulundu.

"(Filistinlilere karşı Gazze ve Batı Şeria'da) En ahlaksız ordu tekrar saldırıyor. Batı Şeria'da askerler ve (yasa dışı İsrailli) yerleşimciler, su borularını kesiyor." ifadesini kullanan Albanese, Batı Şeria'nın Nablus kentine bağlı Kusra beldesine yönelik kuşatmanın sürdüğünü belirtti.

Albanese, Gazze'de yıkım ve katliamların sürdüğünü vurgulayarak "İsrail, ateşkesin ardından 300'ü çocuk 1200'den fazla insanı öldürdü." ifadesini kullandı.

İsrail ordusunun, Gazze Şeridi'ne yönelik saldırılarını başlattığı Ekim 2023'ten bu yana işgal altındaki Batı Şeria ve Doğu Kudüs'te de Filistinlilere yönelik baskın, saldırı ve gözaltılarda ciddi artış yaşanıyor.

Dün 94,71 dolara kadar yükselen Brent petrolün ekim vadeli varil fiyatı, günü 93,78 dolardan tamamladı. Brent petrolün varil fiyatı, bugün saat 09.39 itibarıyla kapanışa göre yüzde 0,4 azalarak 93,40 dolar oldu.

Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün ekim vadeli varil fiyatı da 86,34 dolar olarak belirlendi.

Petrol fiyatlarındaki düşüşte, Hürmüz Boğazı'ndan petrol akışının artırıldığına yönelik haberler, ABD'nin İran'a karşı ekonomik baskıya ağırlık vereceği sinyalleri ve ülkede ham petrol stokları ile üretimin artmasının arz endişelerini hafifletmesi etkili oldu.

ABD ordusunun, İran ile gerilimin sürdüğü Hürmüz Boğazı'nda petrol tankerlerinin güvenli geçişini sağlamak amacıyla gizli bir koridor oluşturduğu iddia edildi.

Axios'un ismini vermeyen ABD'li yetkililere dayandırdığı haberine göre, birkaç haftadır devam eden operasyon kapsamında her gece 15 ila 20 petrol tankeri, Hürmüz Boğazı'nın güney kanalından geçerek bölgeye giriş ve çıkış yapıyor.

ABD'li yetkililer, bu yolla Hürmüz Boğazı üzerinden günlük yaklaşık 10 milyon varil petrolün dünya enerji piyasalarına ulaştırıldığını öne sürdü.

Bu miktarın savaş öncesi seviyenin yaklaşık yarısına denk geldiğini belirten yetkililer, söz konusu akışın küresel petrol arzındaki kesintilerin azaltılmasına önemli katkı sağladığını belirtti.

ABD'nin Hürmüz Boğazı'nda tankerlerin geçişini sağlayan gizli bir koridor oluşturduğu ve günlük yaklaşık 10 milyon varil petrolün bu yolla dünya piyasalarına ulaştığı yönündeki haberler, bölgedeki arz kesintilerine ilişkin endişeleri hafifleterek fiyatları baskıladı.

- Vance'ın ekonomik baskı mesajları gerilimin tırmanacağı endişelerini hafifletti

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, konuk olduğu bir podcast programında, İran ile savaşın "yeni bir safhaya" girdiğini ve an itibarıyla "ellerindeki en etkili aracın ekonomik baskı olduğunu" dile getirdi.

Vance, ABD'deki enerji fiyatlarında rahatlamayı ve İran'ı "ticari gemilere saldırıları için cezalandırmayı" başardıkları takdirde bunun İran'a "ekonomik baskı" olarak geri döneceğini ifade ederek böylece İran tarafının ABD ile "ne tür bir anlaşma yapmak istediği" konusunda da hesaplarının değişeceğini öne sürdü.

"Elimizdeki en etkili aracın, onlara uygulayabileceğimiz ekonomik baskı olduğu yeni bir safhaya geçtik." diyen Vance, ekonomik baskının İran'a karşı en etkili araç olduğunu vurguladı.

Vance'ın Washington'ın İran'a karşı askeri adımlardan ziyade ekonomik baskıya ağırlık verdiğine işaret eden açıklamaları, çatışmaların yakın vadede daha da tırmanacağına ilişkin endişeleri bir miktar hafifleterek petrol fiyatlarını aşağı yönlü baskıladı.

- Gazze'de barış planına bağlılık jeopolitik risk algısını sınırladı

Bununla birlikte ABD'nin Gazze'de barış planının uygulanmasına yönelik çabalarını sürdüreceğini açıklaması da Orta Doğu'daki jeopolitik risklerin azalabileceği beklentilerini destekleyerek petrol fiyatlarındaki yükselişi sınırlayan unsurlar arasında yer aldı.

ABD Dışişleri Bakanlığı, Gazze'de 21 maddelik barış planının tam olarak uygulanmasında kararlı olduklarını ve Uluslararası İstikrar Gücü'ne fon sağlanması konusunda geçen ay Kongre'ye bildirimde bulunduklarını açıkladı.

ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Tommy Pigott, Amerikan New York Times (NYT) gazetesine yaptığı açıklamada, İsrail'den gelen aksi yöndeki açıklamalara ilişkin tartışmalar sürerken Washington'ın Gazze'de barış planını uygulama konusundaki kararlılığını vurguladı.

Bakanlık Sözcüsü, açıklamasında, "Başkan'ın tarihi 21 maddelik barış planının tam olarak uygulanmasında kararlıyız." ifadesini kullandı.

Gazze'de güvenlik ve istikrarın sağlanması için Uluslararası İstikrar Gücü'nün planın "kilit bir bileşeni" olduğunu belirten Pigott, bu konuda gerekli adımları atmaya devam ettiklerini kaydetti.

- ABD'de ham petrol stokları ve üretim arttı

Bunun yanı sıra dünyanın en fazla petrol tüketen ülkesi ABD'de ticari ham petrol stokları ve üretimin arttığına işaret eden veriler de piyasa oyuncularının arz endişelerini hafifleterek fiyatları baskıladı.

ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA), ülkedeki ticari ham petrol stoklarının geçen hafta yaklaşık 4 milyon 400 bin varil artarak 428 milyon 800 bin varile yükseldiğini açıkladı. Piyasa beklentisi, stokların yaklaşık 200 bin varil artacağı yönündeydi.

Aynı dönemde ABD'nin benzin stokları da 700 bin varil artışla 209 milyon 400 bin varile ulaştı.

ABD'nin günlük ham petrol üretimi ise 25 bin varil artarak 13 milyon 830 bin varile yükseldi.

Brent petrolde teknik olarak 93,87 doların direnç, 92,67 doların ise destek bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.

ABD ordusundan yapılan açıklamaya göre, Alaska'nın başkenti Anchorage'in 725 kilometre batısında bulunan Cape Newenham Uzun Menzilli Radar Üssü'nde charter uçuşu yapan bir uçak düştü.

Uçaktaki 2 pilot ve 6 yolcu yaşamını yitirdi.

Charter uçuşun neden gerçekleştirildiğine ilişkin detay verilmedi.

Radar üssünün Pasifik Hava Kuvvetleri Bölgesel Destek Merkezi tarafından yönetildiği ve bu üssün, Alaska hava sahasında ve sınırlarında faaliyet gösteren hava araçlarını izleyen uzak radar üsleri ağının bir parçası olduğu bilgisi paylaşıldı.

BM Genel Sekreter Sözcüsü Stephane Dujarric, New York'taki BM Genel Merkezi'nde düzenlenen günlük basın toplantısında, Orta Doğu'daki gelişmelerle ilgili bilgileri paylaştı.

Dujarric, başkent Kiev ve Ukrayna'nın diğer şehirlerine dron ve füzelerle yapılan hava saldırılarına ilişkin, "Bu, yerleşim yerlerine yönelik tırmanan saldırıların endişe verici seyrinin bir başka trajik örneğidir." dedi.

"Genel Sekreter, Rusya Federasyonu silahlı kuvvetlerinin bugün başkent Kiev'e ve Ukrayna'daki diğer şehir merkezlerine yönelik gerçekleştirdiği geniş çaplı füze ve insansız hava aracı saldırısını şiddetle kınamaktadır." ifadesini kullanan Dujarric, bu saldırıların onlarca sivilin ölümüne ve yaralanmasına yol açtığını, sivillere ve sivil altyapıya büyük zarar verdiğini belirtti.

Dujarric, "Genel Sekreter'in, Rusya Federasyonu toprakları da dahil bu çatışmanın tırmanmaya devam etmesinden derin endişe duyduğunu ifade edebilirim." diye konuştu.

Söz konusu saldırıların uluslararası insancıl hukukun açık bir ihlali olduğunu ve bu saldırıların derhal durdurulması gerektiğini dile getiren Dujarric, Guterres'in "derhal ve koşulsuz bir ateşkes" çağrısını aktardı.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, sabah yaptığı açıklamada, başkent Kiev'e gerçekleştirilen saldırıda 12 kişinin hayatını kaybettiğini ve 40 kişinin yaralandığını açıklamıştı.

Kiev Belediye Başkanı Vitaliy Kliçko ise Rus ordusunun saldırılarında Kiev'de insanların hayatını kaybetmesi nedeniyle 21 Ağustos'ta yas ilan edildiğini ifade etmişti.

Şeybani resmi ziyaret için bulunduğu Pakistan'da yerel basına açıklamalarda bulundu.

Pakistan basınına göre, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması hakkındaki soru üzerine Şeybani, Suriye'nin bu konuda çalıştığını belirterek, "Bu ittifaka katılıp katılmamaya yönelik henüz bir karar vermedik." ifadesini kullandı.

Bu konuda kararlarını ilerleyen zamanlarda vereceklerini söyleyen Şeybani, Türkiye'yi "Suriye'nin yeniden inşasında kilit bir ortak" olarak nitelendirdi.

Şeybani, iki ülke arasındaki 1000 kilometreden uzun sınıra ve tarihi bağlara da işaret etti.

- İran'a mesaj

Şeybani, İran ile herhangi bir temasa ilişkin ise bu ülkenin her şeyden önce Suriye halkına yaptıklarını kabullenmesi gerektiğini dile getirdi.

ABD ile İran arasındaki diyalog sürecinde Pakistan'ın rolünden övgüyle bahseden Şeybani, İslamabad'ın halihazırda Suriye ile İran arasında herhangi bir arabuluculuk teklifi getirmediğini söyledi.

- Suriye, Pakistan'daki diplomatik temsiliyetini "büyükelçi" seviyesine çıkaracak

Şeybani, Pakistan'a yaptığı ziyareti "başarılı" olarak değerlendirerek, Pakistan ve Suriye'nin bakanlar arası ortak komisyonu yeniden kurma, doğrudan uçuşların sürmesi, bir iş konseyi kurulması ve yatırım forumu düzenlenmesi konularında mutabık kaldığını aktardı.

Her iki tarafın da görüşlerinin aynı olduğunu ve ikili ilişkileri en üst seviyeye taşımak istediklerini vurgulayan Şeybani, Suriye'nin Pakistan'daki diplomatik varlığını büyükelçi seviyesine çıkaracağını ifade etti.

- Pakistan-Afganistan gerilimi

Pakistan ile Afganistan arasında yaşanan gerilime ilişkin Şeybani, her iki tarafa da anlaşmazlıkların diyalog yoluyla çözümü çağrısında bulundu.

Şeybani, "Afganistan'a, kendi topraklarından komşu ülkelere, özellikle de Pakistan'a yönelik hiçbir tehdide veya terör saldırısına izin vermemesi çağrısında bulunuyoruz." diye konuştu.

- Suriye-İsrail ilişkileri

İsrail konusunda da herhangi bir stratejik anlaşmayı tartışmak için henüz "çok erken" olduğunu belirten Şeybani, Suriye'nin ilk önceliğinin İsrail saldırılarının durması olduğunu vurguladı.

Şeybani, "Suriye egemen bir devlettir." diyerek, İsrail'in Şam'ın ittifaklarını veya ortaklıklarını dikte etmemesi gerektiğinin altını çizdi.

Suriye Dışişleri Bakanı Şeybani, ülkesinin yeni dış politikasının yeniden yapılanma, ekonomik iş birliği ve bölgesel ve uluslararası ortaklarla daha güçlü ilişkiler kurmaya odaklandığını sözlerine ekledi.

Üniversiteden yapılan açıklamada görüşlerine yer verilen Prof. Dr. Ensari, sıcaklık ve nem artışının öfke kontrolünü zayıflatabileceğini, uyku kalitesini bozabileceğini ve depresyon, bipolar bozukluk ile psikotik bozukluklarda alevlenme riskini artırabileceğini ifade etti.

Psikiyatrik ilaç kullanan bireylerin de sıcak havalarda sıvı-elektrolit dengesi ve ilaç yan etkileri açısından daha dikkatli olması gerektiğini vurgulayan Ensari, "Sıcak havalarda artan tartışmalar, trafikte kısalan sabırlar ve bir anda parlama gibi durumlar yalnızca psikolojik yorgunlukla açıklanamaz. Isı düzenlemesi ile duygu ve uyku düzenlemesi beyinde önemli ölçüde ortak mekanizmalar üzerinden yürütülüyor. Temel gerçek şudur, ısı düzenlemesi ile duygu ve uyku düzenlemesi, beyinde ayrı sistemler değildir. Bu nedenle sıcağın ruhsal duruma etkisi dolaylı değil, doğrudandır." ifadelerini kullandı.

- "Tek bir sıcaklık değeri herkes için kritik eşik olarak kabul edilemez"

Ensari, artan sıcaklarla sıvı-elektrolit kaybı, artmış uyarılmışlık ve bozulan uyku bir araya geldiğinde dürtü denetiminden sorumlu prefrontal işlevlerin gerilediğine ve tehdit değerlendirmesinin öne çıktığına dikkati çekti.

Öfke patlamalarının nörobiyolojik denge sorunuyla ilişkili olduğunu belirten Ensari, "Sıcaklık ile şiddet arasındaki ilişkinin farklı ülke, dönem ve yöntemlerde tekrarlanarak gösterilmiş olması bu tablonun sahadaki karşılığını net olarak ortaya koymaktadır. Öfke patlaması fren mekanizmasının zayıfladığı, gazın ise güçlendiği bir nörobiyolojik denge sorunudur. Nem bu tabloyu ağırlaştırır, çünkü terin buharlaşmasını engelleyerek vücudun tek etkili serinleme mekanizmasını devre dışı bırakır, beden serinleyemedikçe uyarılmışlık düzeyi düşmez." ifadelerini kullandı.

Ensari, sıcak havaların bazı psikiyatrik ilaçların yan etkileri ve vücudun ısı düzenleme kapasitesi açısından ek risk oluşturabileceğini ifade ederek, özellikle antipsikotik, antikolinerjik, antidepresan ve uyarıcı ilaç kullanan kişilerin dikkatli olması gerektiğini vurguladı.

Aşırı sıcakların ruhsal durum üzerindeki etkisinin kişiden kişiye değişebildiğini aktaran Ensari, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Tek bir sıcaklık değeri herkes için kritik eşik olarak kabul edilemez. Herkes için geçerli, keskin bir eşik yoktur. Veriler bir eşikten çok, sıcaklık arttıkça riskin kademeli yükseldiği bir doz-yanıt ilişkisi gösteriyor. Kişisel eşiği kişinin yaşı, kardiyovasküler ve nörolojik eşlik eden bir hastalığın olup olmaması, ilaç yükü, alkol kullanımı, sıcağa uyum düzeyi ve nem belirler. Sıcak havaların ruhsal etkilerinde uyku önemli bir ara mekanizmadır. Uyku ile ısı arasındaki bağ konfor meselesi değildir, uykunun başlaması fizyolojik olarak ısı kaybına bağımlıdır. Uykuya dalış, distal cilt damarlarının genişleyip ısı atmasıyla çekirdek ısının düşmesi üzerinden gerçekleşir. Ortam sıcaklığı yüksekse bu ısı atımı olmaz, uykuya dalma süresi uzar, gece uyanmaları artar."

Ensari, bipolar bozukluk ve manik atak tablosunu tetikleyen risk faktörlerinden birinin uykusuzluk olduğunu belirtti.

Sıcak gecelere bağlı gelişen uykusuzluğun bipolar bozukluk ve manik atak açısından ciddi risk oluşturabileceğini aktaran Ensari, "Bipolar bozukluk ve manik atak tablosuna bağlı hastane yatış oranlarının yaz aylarında zirve yaptığı, yüksek sıcaklığın yatışlarla ilişkili olduğu yine bilimsel çalışmalarla gösterilmiştir." ifadesini kullandı.

Ensari, sıcak havalarda ruhsal ve fiziksel sağlığın korunması için alınabilecek önlemlere değinerek, şunları kaydetti:

"Yatak odasını mümkün olduğunca serin ve hava akımlı tutun, serinletme mümkün değilse en azından uyku öncesi 1-2 saat havalandırın. Yatmadan önce ılık duş alın, ılık su cilt damarlarını genişleterek çekirdek ısının düşmesini kolaylaştırır. Akşam saatlerinde alkol kullanmaktan kaçının. Sıvı alımını gün içine yayın, 11.00-16.00 saatlerinde dış ortamda kalmayın. Psikiyatrik ilaç kullanan yakınlarınızın sıvı alımını ve bilinç durumunu takip edin. Konfüzyon, konuşma bozukluğu veya terlemenin kesilmesinin acil başvuru nedeni olduğunu unutmayın. İlacınızı kendi kararınızla kesmeyin, doz ve saat düzenlemesini hekiminizle konuşun."

İhtiyat Sandığı Dairesi'nde bir personel mesai saatleri içinde cinsel içerikli video izlerken kameralara yakalandı..

Serdar Denktaş BRT'de yayınlanan Levent Kutay'ın sunduğu "BURASI ÖNEMLİ"adlı programa konuk oldu..