Psikolojide “phubbing”, “phone” ve “snubbing” kelimelerinin birleşiminden doğuyor; yani dikkatin karşıdaki insandan telefona kayması.

Ancak konu ebeveyn-çocuk ilişkisi olduğunda bu davranış yalnızca bir dikkatsizlik değil, çocuğun kendini değerli hissetmesinden empati becerisine kadar pek çok alanı etkileyen önemli bir başlık.

Çocuklar ebeveynlerinin bu davranışını nasıl okuyor?

Uluslararası araştırmalar, phubbinge maruz kalan çocuklarda yalnızlık hissinin arttığını, benlik algısının zayıfladığını ve sosyal geri çekilmenin güçlendiğini ortaya koyuyor. Bu alandaki çalışmalar, ebeveynin sık sık telefonuna yönelmesinin çocuklarda “görülmeme” hissini tetiklediğini ve bunun ilerleyen yıllarda kaygı ve düşük özgüvenle bağlantılı olabileceği yönünde...

“Ekrandakiler senden daha değerli” mesajı

Phubbingin en kritik etkisi, çocuğa verilen örtük mesajda gizli. Bu mesaj çoğu zaman farkında olunmadan veriliyor. Çocuk bunu kelimelere dökmese bile, davranışının değersizleştirildiğini hissediyor. Sevde Uzunoğlu bu süreci “mikro reddedilme” olarak tanımlıyor.

“Çocuk ebeveyninin gözünde önemli ve değerli olduğunu görmek ister, güvende olduğunu görmek ister. Bu tabii ki göz temasıyla mümkün. Ancak ebeveyn çocuğuyla iletişim esnasında eline ekran aldığında ve göz temasını ekranla kurduğunda şöyle bir mesaj iletiyor: ‘Bu ekranda gördüklerim senin söylediklerinden ve varlığından daha değerli.’ Çocuk bunu ilk başta tam olarak kavrayamasa da sık sık karşılaştığında bu mesajı içselleştirebilir ve zamanla temel değersizlik hissi ve özgüven kaybı yaşayabilir.”

Bebeklerde enfeksiyon teşhis edildiği kaydedilen açıklamada, bunlardan 9'unun hayatını kaybettiği ifade edildi.

Açıklamada, hastanenin faaliyetlerinin hijyenik ve epidemiyolojik durum nedeniyle geçici olarak durdurulduğu ve hastanenin denetlendiği belirtildi.

Rusya Soruşturma Komitesinden yapılan açıklamada, olayla ilgili soruşturma başlatıldığı kaydedildi.

Vakıftan yapılan açıklamaya göre, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş'ın 15 yaş altındaki çocuklara yönelik sosyal medya kullanımını da kapsayan torba yasa teklifinin ay sonuna kadar TBMM'deki ilgili komisyona sevk edileceğini açıklaması çocukların dijital güvenliği konusunu yeniden gündemin üst sıralarına taşıdı.

Bu düzenleme, TÜRGEV tarafından 2019'da başlatılan, uzun süredir sahada ve dijital alanda yürütülen "Zorbalığı Engelle" Projesi'ni yeniden öne çıkardı.

Proje, "Akran Zorbalığını Önleme ve Müdahale Programı" kapsamında, çocuklar ile gençlerin dijital ortamlarda karşı karşıya kaldıkları şiddet ve nefret kültürüne yönelik çalışmalarla hayata geçirildi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan başkanlığında gerçekleştirilen Cumhurbaşkanlığı Kabine Toplantısı'nın ardından basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Göktaş, düzenlemenin temel amacının sosyal medya platformlarına çocuklara yönelik daha güçlü sorumluluklar yüklemek olduğunu kaydetti.

Bakan Göktaş, 15 yaşından küçük çocuklara sosyal medya platformları üzerinden hesap açılmamasını, zararlı içeriklere karşı etkili filtreleme sistemlerinin zorunlu hale getirilmesini hedeflediklerini, bu düzenlemenin "çocuk koruma kalkanının bir parçası" olarak değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Vakfın Eğitim Hizmetleri Departmanı bünyesinde, Eğitim Politikaları ve Planlama Müdürlüğü ile Psikolojik Danışmanlık Merkezi (PDM) Koordinatörlüğü tarafından 2019'dan bu yana yürütülen proje kapsamında akran zorbalığı ve siber zorbalık, dijital ortamlarda maruz kalınan risklerle koruyucu ve önleyici psikososyal yaklaşımlar başlıklarında kapsamlı saha çalışmaları gerçekleştirildi.

Proje kapsamında 1813 öğrenciye yönelik yüz yüze psikoeğitim programları uygulanırken, 625 kişiye kamuya açık seminerler verildi. Ayrıca 77 eğitimci, yönetici ile uzmana akran zorbalığını önleme ve müdahale eğitimleri düzenlendi. Bu çalışmalarla sahada toplam 2 bin 515 kişiye doğrudan ulaşıldı.

Dijital alanda 4,9 milyon izlenme

"Zorbalığı Engelle" Projesi, sahada yıllar içinde yürütülen çalışmalarını güçlü dijital altyapıyla destekledi. Proje kapsamında hazırlanan "Zorbalık Şimdi Çevrim İçi" tanıtım filmi 2,5 milyon, animasyon tanıtım filmi ise 2,4 milyon kez izlendi.

Toplam 4,9 milyon video görüntülenmesine ulaşan proje, sosyal medya platformlarında 30 bine yakın takipçiyle çocuklara, gençlere ve ailelere yönelik farkındalık çalışmalarını sürdürdü.

Proje bünyesinde ayrıca çevrim içi zorbalık rehberi, 5 modüllük e-öğrenme programı, chatbot yönlendirme sistemi ve "Büyüyenlerin Hikayeleri" adlı 9 bölümlük öğrenci podcast serisi hayata geçirildi.

Kamu politikalarıyla örtüşen uzun soluklu saha deneyimi

Uzmanlar, çocuklara yönelik sosyal medya düzenlemelerinin yalnızca yasal sınırlandırmalarla değil, önceden başlatılmış ve süreklilik gösteren eğitim, farkındalık ve psikososyal destek temelli çalışmalarla desteklenmesinin önemine işaret ediyor.

Bu kapsamda TÜRGEV'in 2019'dan bu yana sürdürdüğü proje, çocukların dijital dünyada karşılaştıkları risklere karşı sahadan gelen deneyim ve ölçülebilir verilerle kamu politikalarına katkı sunan çalışmalar arasında gösteriliyor.