banner386
banner399

DAÜ KENT-AG “Şömineli Ev” hakkında açıklama yaptı

16 Kasım 2021 Salı 18:30
DAÜ KENT-AG “Şömineli Ev” hakkında açıklama yaptı

DOÇ. DR. TÜMER: “KAMUSAL ALANDAN ÖZEL KULLANIMA GEÇİRİLMESİ SAKINCALI”

Doğu Akdeniz Üniversitesi (DAÜ) Kentsel Araştırma ve Geliştirme Merkezi (DAÜ KENT-AG) Yönetim Kurulu Üyesi Doç. Dr. Ege Uluca Tümer  Gazimağusa’da “Şömineli Ev” olarak bilinen tarihi yapılar grubunun kamusal alandan özel kullanıma geçirilmesinin sakıncalı olduğunu açıkladı.

DAÜ KENT – AG adına  konuyla ilgili açıklamalarda bulunan  Doç. Dr. Tümer, şu ifadelere yer verdi:
 
“Son günlerde Mağusa Suriçi’nde bulunan ve ‘Şömineli Ev’ olarak bilinen tarihi yapılar grubunun ihale usulüyle bütün odaları ve bahçesiyle bir restoran / cafe işletmesi olarak hizmet verecek şekilde kiralanacağı bilgisi kamuoyunda gündem olmuştur.  Bu gelişme hem ‘Şömineli Ev’in geleceği ile ilgili, hem de tarihi yapılara devlet erkinin bakışı ile ilgili gerek böyle bir sürecin paydaşları olarak Mağusa halkı nezdinde gerekse biz DAÜ KENT – AG Yönetim Kurulu’ndaki akademisyenler nezdinde ciddi endişeler yaratmaktadır. 

Kültürel miras değeri olan yapılara çağdaş gereksinimler doğrultusunda, tarihi çevrelerin yaşatılması ve canlandırılması amacıyla yeni işlevler verilmesi, doğru bir yaklaşımdır. Ancak, bu tür yeniden işlevlendirme süreçlerinde, binaların mimari, kültürel, yerel, ekonomik ve sosyal değerleri ile birlikte, bina ya da bina gruplarının mimari ve mekânsal özellikleri ve olası yeni fonksiyonlara olan uyumları da göz önünde bulundurulur. Bunun yanında, kültürel miras değeri olan binaların, içinde bulundukları tarihi çevrelerin özellikleri ve ihtiyaçları da yeni verilecek işlevler konusunda belirleyici diğer önemli bir etkendir. Bunlarla birlikte Mağusa’nın emsalsiz değeri Şömineli Ev’in tüm odaları ve bahçesiyle bir restoran / cafe olarak işletilmesi halinde kamusal alan olmaktan çıkarak yalnız işletmecinin izniyle kullanılan bir mekân olacağı da ortadadır.” 

Tümer, yıllardır kamunun elinde boş olarak kullanılmadan duran ve yeniden işlevlendirilmeyi bekleyen ‘Şömineli Ev’ yapılar grubunun, herhangi bir bilimsel değerlendirmeye tabi tutulmadan, gerekçesinin ne olduğu anlaşılamayan bir kararla restoran olarak kullanılmak üzere kamusal kullanımdan özel kullanıma geçirilmesinin sakıncalarını da anlattı.

Söz konusu iki tarihi konut yapısının hem Osmanlı Dönemi hem de Osmanlı öncesi katmanları barındıran ve bugüne kadar strüktürel ve mimari öğeleri en iyi şekilde korunarak günümüze ulaştığını kaydeden Tümer, bunların kentteki en özellikli tarihi konutlar olduğunu, bu tarihi konutların, diğer kültür miras yapıları gibi sadece belirli kişilerin değil, tüm toplumun görmesi, anlaması, faydalanması ve karar verme süreçlerinde bulunması gereken yapılar olduğunu vurguladı.

“HUKUKA AYKIRILIK TEŞKİL EDİYOR”

banner341
Tek bir siyasi erkin, kişi ya da kişilerin bilimsel değerlendirme yapmadan, uzman görüşü almadan ‘Şömineli Ev’ ile ilgili karar vermesinin doğru bir yaklaşım ve karar verme biçimi olmadığını da belirten Tümer, bilimsel değerlendirme yanında Şömineli Ev’in niteliği, daha açıkçası kamuya ait bir değer olması dolayısıyla, İyi İdare Yasası’nda düzenlenmiş bulunan katılım ilkesi gereğince mekânın akıbetiyle ilgili bir danışma toplantısı yapılmadan adım atılmasının hukuka aykırılık teşkil ettiğini kaydetti.

Tümer şöyle devam etti:

“Latinler Dönemi’nden kalan alt yapıların üzerine inşa edilmiş olan ‘Şömineli Ev Kompleksi’, Osmanlı Konutu’nun en erken örneklerinin özelliği olan açık sofaları, revakları, ocakları, hamam ve çeşmeleri ile Osmanlı Dönemi’nin kentteki en zengin konut örnekleri olarak, yüksek düzeyde eğitim ve araştırma değeri taşırlar. Dolayısı ile öğrencilere, mimarlara, mimarlık öğrencilerine, yerel halka ve ziyaretçilere açık olmalı ve yüksek kalitede sergileme yöntemleri kullanılarak sergilenmelidirler. İşaret edildiği gibi mekânın bir restoran/cafe olarak kullanılması bunu imkânsız kılacaktır.

Söz konusu yapılar Osmanlı Dönemi’nde Hac yolcuları için Han, İngiliz Dönemi’nde han ve müze, 1960 sonrasında da İslam Kültür Derneği sergi salonları olarak kullanılmışlardır. Bu şekilde kamuya mal olmuş önemli işlevleri üstlenmiş bu yapıların tüzel kişilerin kullanımına, restoran, dükkân vb. ticari kullanımları üstlenmek üzere kiralanması kabul edilemez.

Söz konusu yapılar, aynı yapı adasını paylaşan Gazi İlkokulu, İngiliz dönemi Hapishane Binası, Fransiskan Kilisesi, Cafer Paşa Hamamı ve mevcut açık alanları ile dünya çapında bir kent müzesinin yapımı için ideal bir yapılar kompleksinin parçasıdırlar. Bu yapıların kiralanması ile, Mağusa Suriçi’nde kentsel dokunun ve mirasın bütüncül olarak korunması ve canlandırılması konusunda ve bu yolla turizmin ve ekonominin geliştirilmesinde ciddi bir fırsat kaçırılmış olacaktır. 

Suriçi’nde Othello Kalesi, Martinengo ve Ravelin gibi tarihi mekanlar oldukça yüksek meblağlara restore edilmiş ve kentin olağanüstü kültürel zenginliğine katkı konulmuştur. Ancak mevcut yönetim biçiminin bu mekanların işletmesindeki yetkinlikten uzak tavrı, üretken ve bilime dayalı olmayan yaklaşımları nedeniyle bu kıymetli yapı ve yapı grupları turistlerin ve halkın ziyaretine açılamamaktadır. Şömineli Ev kompleksi ile ilgili ortaya çıkan bu gelişme ile birlikte düşünüldüğünde bu anlayışın, kültürel zenginliğimizin hem bugününü hem geleceğini tehdit ettiği ortadadır. 

Herkes tarafından bilinmelidir ve kabul edilmelidir ki, Mağusa Suriçi, tüm kültürel miras değeri olan tarihi çevreler gibi, sadece Kıbrıs için değil tüm dünya için değerli bir kültürel miras alanıdır. Mağusa Suriçi’ndeki kamusal alanlar ve kültür mirası değeri taşıyan, Şömineli Ev Kompleksi ve benzeri yapıların korunarak, çağdaş kullanımlarla gelecek nesillere aktarılması adına, DAÜ ve Mağusa’da yer alan sivil toplum örgütlerinin her türlü katkıyı yapmaya hazır olduklarına inancımız tamdır. Bu bağlamda, DAÜ Kentsel Araştırma ve Geliştirme Merkezi (Kent-AG) yönetim kurulu üyeleri olarak, Şömineli Ev’in ve çevresindeki yapılar grubunun gerçekten kamusal kullanıma hasredilmiş alanlar olarak kullanılmasında yürütülecek tüm çalışmalara ve süreçlere hem düşünsel hem de bilimsel olarak katkı koymaya hazır olduğumuzu ve fakat bilimsellikten uzak, salt siyasi bir adım olarak görülen her türlü yanlış kararın da karşısında olacağımızı kamuoyunun bilgisine sunmayı hem bilim insanı olarak hem de duyarlı vatandaşlar olarak bir borç biliyoruz. Saygılarımızla.” 

banner360
Son Güncelleme: 16.11.2021 19:18
Yorumlar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

banner398

banner361

banner357

banner363

banner403

banner324

banner226

banner301

banner290

banner320

banner406

banner331

banner184